Ermenistan'da 20 Haziran 2021'de yapılan erken genel seçimlerin ön sonuçları, Başbakan Nikol Pashinyan'ın liderliğindeki Sivil Sözleşme Partisi'nin (Civil Contract) oyların yüzde 49,81'ini alarak birinci sırada yer aldığını gösteriyor. Ermenistan Merkez Seçim Komisyonu (MSK) tarafından açıklanan verilere göre, sandıkların yüzde 100'ü sayıldığında Sivil Sözleşme Partisi'nin ardından, eski Cumhurbaşkanı Robert Kocharyan liderliğindeki İttifak “Ermenistan” (Armenia Alliance) oyların yüzde 21,04'ünü, eski Cumhurbaşkanı Serzh Sargsyan'ın partisi Refah Ermenistan (Prosperous Armenia) ise yüzde 3,96'sını aldı. Seçime katılım oranı ise yüzde 49,4 olarak kaydedildi.
Seçim sonuçları ve hükümet kurma süreci
Ermenistan Anayasası'na göre, bir partinin tek başına hükümet kurabilmesi için oyların en az yüzde 54'ünü alması gerekiyor. Sivil Sözleşme Partisi bu barajı aşamadığı için koalisyon görüşmeleri gündeme gelecek. Ancak Pashinyan, iktidarı tek başına devralmak için yeterli desteğe sahip olduğunu belirtti. MSK verilerine göre, Sivil Sözleşme Partisi parlamentoda 71 sandalye kazanırken, İttifak “Ermenistan” 29 sandalye elde etti. Diğer partilerden üç parti daha parlamentoya girmeyi başardı: “Benim Adımın Onuruna” ittifakı (6 sandalye), Refah Ermenistan (5 sandalye) ve Ulusal Güvenlik Partisi (3 sandalye). Pashinyan, seçim sonuçlarını “halkın zaferi” olarak nitelendirdi ve ülkeyi yeniden inşa etme sözü verdi.
Seçimlerin, 2020 sonbaharında Dağlık Karabağ'da Azerbaycan'la yaşanan savaşın ardından ülkedeki siyasi krizin derinleşmesi üzerine erken olarak yapıldığı hatırlanmalı. Savaş sonrası imzalanan ateşkes anlaşması, Ermenistan'da büyük protestolara yol açmış ve Pashinyan'ı istifa etmeye zorlamıştı. Pashinyan, geçici hükümetin başında kalarak seçimlere hazırlanmıştı. Seçim kampanyası boyunca, Pashinyan'ın rakipleri onu savaşta başarısızlıkla suçlarken, Pashinyan ise ekonomik reformlar ve demokratikleşme vaatleriyle seçmenleri ikna etmeye çalıştı.
Seçim süreci ve uluslararası gözlemciler
Seçimler, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) ve diğer uluslararası kuruluşlar tarafından yakından izlendi. AGİT gözlemcileri, seçim sürecinin genel olarak demokratik standartlara uygun yürütüldüğünü ancak bazı eksiklikler olduğunu belirtti. Özellikle, devlet kaynaklarının adil kullanımı ve medyaya erişim konusunda eleştiriler yapıldı. Pashinyan'ın en güçlü rakibi Kocharyan, seçimlerde usulsüzlük yapıldığını iddia ederek sonuçları tanımayacağını açıkladı. Kocharyan, partisinin oylarını çalan bir “dolandırıcılık” olduğunu öne sürdü. Ancak uluslararası gözlemciler, bu iddiaları destekleyecek bir kanıt bulunmadığını ifade etti.
Seçimler, Ermenistan'ın Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) ve Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü (KGAÖ) ile olan bağları açısından da kritik bir dönemeçti. Pashinyan, Batı ile daha yakın ilişkiler kurmaya çalışırken, Kocharyan ise Rusya ile daha güçlü ittifakı savundu. Bu seçim sonucu, Ermenistan'ın jeopolitik yönelimini etkileyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Ermenistan seçim sonuçları, Türkiye'nin Güney Kafkasya politikası açısından önemli bir gelişmedir. Pashinyan'ın yeniden seçilmesi, Türkiye ile normalleşme sürecinin devam edebileceğine işaret etmektedir. Seçim öncesinde Pashinyan, Türkiye ile ilişkilerin geliştirilmesi için yapıcı adımlar atılması gerektiğini belirtmişti. Bu durum, bölgesel iş birliği ve istikrar açısından olumlu bir sinyal olarak değerlendirilebilir. Ancak Dağlık Karabağ sorununun çözümü konusunda taraflar arasındaki görüş ayrılıkları devam etmektedir. Türkiye, Azerbaycan'ın toprak bütünlüğünü desteklemekte ve Karabağ sorununun kapsamlı bir barış anlaşmasıyla çözülmesi gerektiğini savunmaktadır. Pashinyan'ın bu konuda atacağı adımlar, Türkiye-Ermenistan ilişkilerinin seyrini belirleyecektir.
