Ermenistan'da 7 Haziran Pazar günü yapılacak genel seçimler öncesinde, Rusya yanlısı muhalefet partisi Ermenistan'ın Refahı İttifakı'na (ARF) mensup altı aday, cumartesi günü gözaltına alındı. Devlet haber ajansı Armenpress'in aktardığına göre, gözaltı işlemleri için herhangi bir resmi gerekçe açıklanmazken, olay ülkede seçim sürecinin adilliğine ilişkin endişeleri artırdı. Başkent Erivan'da düzenlenen operasyonda adayların evlerinde aramalar yapıldığı ve ardından ifadeleri alınmak üzere emniyet müdürlüğüne götürüldükleri öğrenildi.
Seçim sürecinin arka planı
Ermenistan'daki erken genel seçimler, Başbakan Nikol Paşinyan'ın Dağlık Karabağ sorunundaki tutumu nedeniyle artan siyasi krizin ardından gündeme gelmişti. Paşinyan, Kasım 2020'de imzalanan ve Azerbaycan'a toprak kaybıyla sonuçlanan ateşkes anlaşması sonrası muhalefetin yoğun protestolarıyla karşı karşıya kalmış, ordu ve eski devlet başkanları tarafından istifaya çağrılmıştı. Bu baskılar sonucunda Paşinyan, Nisan 2021'de erken seçim kararı almıştı. Seçimlere kısa bir süre kala muhalif adayların gözaltına alınması, Paşinyan yönetiminin muhalefeti sindirme çabası olarak yorumlanıyor. ARF, seçimlerde barajı aşmakta zorlanan küçük bir parti olmasına rağmen, Rusya ile yakın bağlarıyla biliniyor ve Ermenistan'ın Batı'ya yönelik dış politikasını eleştiriyor. Gözaltıların seçim gününe saatler kala yapılması, ulusal ve uluslararası gözlemciler tarafından kaygıyla karşılandı.
Gözaltına alınan adaylar arasında ARF'nin seçim listesinde üst sıralarda yer alan birkaç isim de bulunuyor. Ermenistan İnsan Hakları Savunucusu durumu yakından takip ettiğini bildirirken, muhalefet partileri ise bu hamlenin hukuki değil siyasi olduğunu savundu. Reuters muhabiri Lucy Papachristou'nun haberine göre, Erivan'daki güvenlik güçleri olayla ilgili resmi bir açıklama yapmaktan kaçındı. Ermenistan'da seçim öncesi gergin ortam, ülkedeki demokratik kurumların zayıflığına dair tartışmaları da beraberinde getiriyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Ermenistan'daki seçimler, yalnızca iç siyaset açısından değil, aynı zamanda bölgesel güç dengeleri bakımından da kritik önem taşıyor. Rusya, geleneksel olarak Ermenistan üzerinde nüfuz sahibi olan bir aktör. Ancak Paşinyan'ın Batı ile yakınlaşma çabaları, Moskova ile Ankara arasında rahatsızlık yaratmış durumda. Dağlık Karabağ savaşı sonrası Rusya'nın arabuluculuğunda varılan ateşkes, bölgedeki Rus etkisini artırmış olsa da, Ermenistan'ın iç siyasetindeki Rus yanlısı muhalefetin baskı görmesi, Kremlin'in tepkisini çekebilir. ABD ve Avrupa Birliği ise seçimlerin adil ve demokratik bir şekilde yapılmasını beklediklerini açıklamıştı. Gözaltıların, bu beklentilerle çeliştiği ifade ediliyor. Türkiye ise Ermenistan ile sınırını kapalı tutmayı sürdürüyor ve normalleşme adımlarını seçim sonuçlarına göre şekillendirmeyi planlıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Ermenistan'daki seçim öncesi muhalif adaylara yönelik bu operasyon, Türkiye açısından birkaç açıdan önem taşıyor. İlk olarak, Ermenistan'da istikrarsızlık, Güney Kafkasya'da güvenlik ortamını etkileyebilir ve Türkiye'nin bölgesel çıkarlarını doğrudan ilgilendirir. Dağlık Karabağ sorununun çözüm süreci, Ermenistan'daki siyasi istikrara bağlı. İkinci olarak, Türkiye, Azerbaycan ile olan stratejik ortaklığı çerçevesinde Ermenistan'ın iç gelişmelerini yakından izliyor. Rusya yanlısı adayların baskı görmesi, Ankara ile Moskova arasındaki bölgesel rekabette yeni bir cephe açabilir. Son olarak, Türkiye, Ermenistan'da demokratik süreçlerin zayıflamasını, kendi bölgesel nüfuzu açısından bir risk olarak görüyor; zira istikrarsız bir Ermenistan, sınır güvenliğini tehdit edebilir ve mülteci akınlarına yol açabilir.
