İsrailli yerleşimciler, işgal altındaki Batı Şeria'da Filistinlilerin zeytin hasadına yönelik saldırıları görüntüleyen Agence France-Presse (AFP) foto muhabiri Cafer Aştiye'yi darp etti. 58 yaşındaki Aştiye, geçen yıl da aynı haberin takibi sırasında benzer bir saldırıya maruz kalmıştı. Olay, bölgede gazetecilere yönelik şiddetin arttığını gözler önüne seriyor.
Olayın Ayrıntıları ve Tanıkların İfadeleri
Olay, Batı Şeria'nın kuzeyindeki Nablus kenti yakınlarında bulunan bir köyde meydana geldi. Filistinli çiftçilerin zeytin hasadını sürdürdüğü sırada bir grup İsrailli yerleşimci bölgeye geldi. Görgü tanıklarına göre yerleşimciler önce çiftçilere taş ve sopalarla saldırmaya başladı. Durumu takip eden basın mensupları da hedef alındı. AFP foto muhabiri Cafer Aştiye, olayı görüntülediği sırada yerleşimcilerin saldırısına uğradı. Yüzüne ve vücudunun çeşitli yerlerine darbe alan Aştiye'nin kamerası da hasar gördü. Aştiye, saldırının ardından açıklama yaparak geçen yıl da aynı bölgede benzer bir saldırıya maruz kaldığını belirtti. "Geçen yıl da aynı haberi yaparken saldırıya uğramıştım. Bu yıl da aynı şey oldu. Gazeteciler olarak görevimizi yapmaya çalışıyoruz ancak her seferinde hedef oluyoruz" dedi.
İsrail ordusu, olayla ilgili soruşturma başlattığını duyurdu ancak saldırıya karışan yerleşimciler hakkında herhangi bir gözaltı işlemi yapılmadığı öğrenildi. Filistinli yetkililer, uluslararası toplumu İsrail'in yerleşimci şiddetine karşı harekete geçmeye çağırdı. Bölgede son haftalarda yerleşimci saldırılarında artış yaşanıyor. Filistin Sağlık Bakanlığı verilerine göre, bu yıl içinde Batı Şeria'da yerleşimciler tarafından öldürülen Filistinlilerin sayısı 20'yi aştı.
Zeytin Hasadı ve Yerleşimci Şiddeti
Zeytin hasadı, Filistin ekonomisi ve kültürü için hayati önem taşıyor. Ancak her yıl hasat döneminde İsrailli yerleşimciler, Filistinli çiftçilere saldırarak hasadı engellemeye çalışıyor. Uluslararası insan hakları örgütleri, İsrail güvenlik güçlerinin yerleşimci saldırılarını engellemekte isteksiz davrandığını ve faillerin cezasız kaldığını belirtiyor. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği, geçtiğimiz aylarda yayınladığı raporda, Batı Şeria'da yerleşimci şiddetinin sistematik bir hal aldığını ve İsrail'in uluslararası hukuk kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmediğini vurgulamıştı. Raporda, 2023 yılında yerleşimci saldırılarında rekor düzeye ulaşıldığı, yüzlerce Filistinlinin yaralandığı ve onlarcasının yerinden edildiği kaydedilmişti.
AFP, saldırıyı kınayan bir açıklama yaparak gazetecilerin güvenliğinin sağlanması çağrısında bulundu. AFP Genel Müdürü Fabrice Fries, "Muhabirimizin maruz kaldığı bu menfur saldırıyı şiddetle kınıyoruz. Gazetecilerin görevlerini yaparken saldırıya uğraması kabul edilemez" dedi. Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) örgütü de saldırıyı kınayarak İsrail'i gazetecilerin güvenliğini sağlamaya davet etti. RSF, 2023 yılında Filistin topraklarında en az 20 gazetecinin İsrail güçleri veya yerleşimciler tarafından öldürüldüğünü veya yaralandığını bildirdi.
Uluslararası Tepkiler ve Gazeteci Güvenliği
Uluslararası Gazeteciler Federasyonu (IFJ) ve Avrupa Gazeteciler Federasyonu (EFJ), İsrail'i gazetecilere yönelik saldırıları soruşturmaya ve failleri yargı önüne çıkarmaya çağırdı. IFJ Genel Sekreteri Anthony Bellanger, "İsrail'in gazetecilere yönelik sistematik saldırıları artık bir kriz haline gelmiştir. Uluslararası toplum bu konuda sessiz kalmamalıdır" ifadelerini kullandı. ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, olaydan haberdar olduklarını ve gazetecilerin güvenliğinin önemini vurguladıklarını belirtti ancak doğrudan bir kınama mesajı yayınlamadı. Avrupa Birliği Delegasyonu ise Batı Şeria'daki şiddetten duyduğu endişeyi dile getirerek tüm taraflara itidal çağrısı yaptı.
İsrail polisi, saldırıyla ilgili herhangi bir gözaltı yapılmadığını açıkladı. İsrail ordusu ise olayın "incelendiğini" ancak yerleşimcilerin İsrail yasalarına tabi olduğunu ve sivil yönetim tarafından yargılanmaları gerektiğini savundu. Ancak uygulamada yerleşimciler nadiren yargılanıyor. İsrail insan hakları örgütü B'Tselem, 2005-2023 yılları arasında yerleşimciler tarafından işlenen şiddet olaylarında açılan soruşturmaların yalnızca %3'ünün mahkumiyetle sonuçlandığını belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin davasını uzun yıllardır destekleyen ve İsrail'in Batı Şeria'daki yerleşimci şiddetini kınayan bir tutum sergiliyor. Bu olay, Türkiye'nin bölgedeki insani krize dikkat çekme çabalarını güçlendirebilir. Ankara, uluslararası platformlarda İsrail'in gazetecilere ve Filistinli sivillere yönelik saldırılarını gündeme getirerek diplomatik baskı oluşturabilir. Ayrıca Türkiye, bölgede artan istikrarsızlığın kendi güvenliğini de etkileyebileceği endişesiyle, ateşkes ve diyalog çağrılarını yineleyebilir. Olay, Türkiye'nin Orta Doğu'daki barış ve istikrar için daha aktif bir rol üstlenmesi gerektiği yönündeki görüşleri destekler niteliktedir.
