Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu çalışmaları için bulunduğu New York'ta Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ile kapalı kapılar ardında bir görüşme gerçekleştirdi. İki lider, BM 79. Genel Kurulu marjında bir araya geldi. Görüşmenin içeriğine dair resmi bir açıklama yapılmadı.
Görüşmenin Arka Planı
Türkiye ve Ermenistan arasındaki ilişkiler, uzun yıllardır çeşitli sorunlar nedeniyle gergin bir seyir izliyor. İki ülke arasında diplomatik ilişki bulunmuyor ve sınır kapıları kapalı. Ancak son dönemde bölgesel gelişmeler, özellikle de Dağlık Karabağ'daki durum, taraflar arasında diyalog arayışlarını gündeme getirdi.
2020'deki 44 günlük savaşın ardından Azerbaycan, Karabağ'da kontrolü sağladı. Bu süreçte Türkiye, Azerbaycan'a verdiği destekle öne çıktı. Ermenistan ise bölgesel izolasyonunu kırmak ve ekonomik ilişkilerini geliştirmek için Türkiye ile ilişkileri normalleştirme çabası içine girdi. 2021'den bu yana iki ülke arasında özel temsilciler atanarak görüşmeler yürütülüyor. Bu kapsamda çeşitli toplantılar yapıldı ancak somut bir sonuç alınamadı.
Erdoğan ve Paşinyan'ın New York'taki görüşmesi, bu normalleşme sürecinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Görüşmenin kapalı kapılar ardında gerçekleşmesi, tarafların hassas konuları ele aldığını gösteriyor. Ermenistan Başbakanı Paşinyan, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada Türkiye ile ilişkilerin normalleşmesinin bölgesel istikrar için önemli olduğunu vurgulamıştı. Türkiye cephesinden ise henüz resmi bir açıklama gelmedi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Güney Kafkasya, son yıllarda jeopolitik rekabetin yoğunlaştığı bir bölge haline geldi. Rusya'nın Ukrayna'daki savaşı, Moskova'nın bölgedeki etkisini zayıflattı. Bu durum, Türkiye'nin bölgedeki rolünü artırmasına olanak tanıdı. Azerbaycan ile stratejik ittifakını güçlendiren Türkiye, Ermenistan ile ilişkileri normalleştirerek bölgesel bir denge kurmayı hedefliyor.
Öte yandan ABD ve Avrupa Birliği, Ermenistan ile ilişkilerini geliştirmeye çalışıyor. Paşinyan hükümeti, Batı yanlısı bir çizgi izleyerek Rusya'dan uzaklaşma sinyalleri veriyor. Bu durum, bölgede yeni bir güç dengesi arayışını beraberinde getiriyor. Erdoğan-Paşinyan görüşmesi, bu karmaşık denklemde Türkiye'nin pozisyonunu sağlamlaştırma çabası olarak okunabilir.
Görüşmenin zamanlaması da dikkat çekici. BM Genel Kurulu, dünya liderlerini bir araya getiren önemli bir platform. Erdoğan, New York'ta bir dizi ikili görüşme gerçekleştiriyor. Paşinyan ile yapılan görüşme, Türkiye'nin Ermenistan'a yönelik açılım politikasının bir parçası. Ancak görüşmenin detaylarının gizli tutulması, tarafların kamuoyu baskısından kaçındığını gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Erdoğan-Paşinyan görüşmesi, Türkiye'nin Güney Kafkasya'da artan etkinliğinin bir yansıması. Azerbaycan ile stratejik ittifakını koruyan Türkiye, Ermenistan ile ilişkileri normalleştirerek bölgede istikrarı tesis etmeyi ve ekonomi-trade yollarını açmayı hedefliyor. Bu görüşme, Türkiye'nin bölgesel bir aktör olarak diplomatik manevra kabiliyetini gösteriyor. Ayrıca, Batı'nın Ermenistan'a yönelik ilgisi karşısında Türkiye'nin süreci yönlendirme çabası olarak da okunabilir. Normalleşme, Türkiye'nin Kafkasya'daki ekonomik ve siyasi çıkarlarına hizmet edecek; ancak somut adımlar için zamana ihtiyaç var.
