Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İsrail'in Suriye ve Lübnan'a yönelik askeri saldırılarının bölgesel istikrarı bozduğunu ve bu durumun doğrudan Türkiye'nin güvenliğini tehdit ettiğini söyledi. Erdoğan, Ankara'nın Tel Aviv'in Gazze, İran ve Lübnan'daki eylemlerine yönelik sert eleştirilerini yineleyerek, İsrail'in bölgesel barışın önündeki en büyük engel olduğunu vurguladı. Türkiye, İsrail'le tüm ticari ilişkilerini durdurmuş ve uluslararası mahkemelerde Tel Aviv aleyhine yaptırım çağrılarında bulunmuştu.
Gelişmenin arka planı
Son haftalarda İsrail, Suriye'nin güneyindeki hedeflere hava saldırıları düzenlerken, Lübnan sınırında da Hizbullah'a yönelik operasyonlarını yoğunlaştırdı. Bu saldırılar, bölgedeki gerginliği tırmandırdı ve Türkiye'nin Sınır ötesi güvenlik endişelerini artırdı. Erdoğan, partisinin grup toplantısında yaptığı konuşmada, "İsrail'in Suriye ve Lübnan'da yaptığı her saldırı, aynı zamanda Türkiye'ye de bir tehdittir. Bu saldırganlık ancak uluslararası toplumun ortak tavrıyla durdurulabilir" ifadelerini kullandı.
Türkiye, İsrail'in Gazze'deki operasyonlarının ardından Mayıs 2024'te tüm ticari ilişkilerini askıya almış, ardından Uluslararası Adalet Divanı ve Uluslararası Ceza Mahkemesi nezdinde girişimlerde bulunmuştu. Ankara, İsrail'in uluslararası hukuku ihlal ettiğini savunarak, BM Güvenlik Konseyi'nin harekete geçmesi çağrısı yapıyor.
Bölgesel veya küresel boyut
İsrail'in son dönemde İran'a yönelik olası bir saldırı hazırlığında olduğu yönündeki istihbarat raporları da bölgede endişeyi artırıyor. Erdoğan, İsrail'in İran'ı da hedef alması halinde bunun bölgesel bir savaşa dönüşebileceği uyarısında bulundu. Türkiye, NATO üyesi olarak bölgesel krizlerde arabuluculuk rolü üstlenirken, son gelişmelerde İsrail'e karşı en sert tutumu sergileyen ülkelerden biri konumunda.
Lübnan Başbakanı Necip Mikati ile yaptığı telefon görüşmesinde Erdoğan, Türkiye'nin Lübnan'ın toprak bütünlüğüne destek verdiğini ve insani yardım göndermeye hazır olduğunu bildirdi. Suriye'de ise Türkiye, İdlib'deki durumu yakından takip ediyor ve sınır güvenliği için gerekli önlemleri alıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Erdoğan'ın bu açıklamaları, Türkiye'nin bölgesel krizlerde aldığı pozisyonu netleştiriyor. İsrail'in Suriye ve Lübnan'daki faaliyetleri, Türkiye'nin güney sınırlarına yakın bölgelerde istikrarsızlık yaratma potansiyeli taşıyor. Ankara, hem İran'la ilişkilerini dengelemek hem de NATO içindeki hassas konumunu korumak zorunda. Ticari ambargo ve uluslararası hukuk girişimleri, Türk dış politikasının prensipli duruşunu yansıtsa da, bu adımların ekonomik maliyeti ve bölgesel gerilimleri artırma riski bulunuyor. Kısa vadede Türkiye'nin sınır güvenliği önlemlerini artırması ve diplomatik temasları yoğunlaştırması bekleniyor.
