Güney Kore merkezli yapay zeka çipi tasarım şirketi Elice, borsaya ilk işlem gününde sert bir satış dalgasıyla karşılaştı. Şirket hisseleri gün içinde %38'e varan düşüş gösterdi ve günü %32 kayıpla tamamladı. Bu performans, Asya hisse senetlerindeki kırılgan toparlanmayı tehdit ederken, borçlanma maliyetlerinin artması ve yeni nesil bulut bilişim şirketlerine (neoclouds) yönelik şüpheleri yeniden gündeme getirdi. Aynı gün ABD'li otomotiv devi General Motors da 2024 kâr tahminini açıkladı; şirketin beklentilerin altında kalan öngörüsü hisselerinde düşüşe yol açtı.
Elice'nin Halka Arzı ve Sonrası
Elice, Güney Kore'nin KOSDAQ borsasında işlem görmeye başladığı ilk gün yatırımcıların yoğun ilgisiyle karşılaşmadı. Şirketin hisse fiyatı, arz fiyatı olan 20.000 wonun (yaklaşık 15 dolar) altına inerek gün içinde 12.400 wona kadar geriledi. Kapanışta ise 13.600 won seviyesinden işlem gördü. Bu, halka arz yatırımcıları için %32'lik bir kayıp anlamına geliyor.
Elice, yapay zeka destekli çip tasarımı ve bulut bilişim hizmetleri sunan bir şirket. Halka arz öncesinde şirketin değeri 1,2 milyar dolar olarak hesaplanmıştı. Ancak ilk günkü düşüş, piyasa değerini önemli ölçüde eritti. Uzmanlar, küresel teknoloji hisselerindeki değer kaybının ve yatırımcıların kâr realizasyonu eğiliminin etkili olduğunu belirtiyor.
Asya piyasalarında bu hafta görülen sınırlı toparlanma, Elice'nin düşüşüyle sekteye uğradı. Japonya Nikkei endeksi günü hafif artıda kapatırken, Güney Kore KOSPI endeksi %0,8 geriledi. Hong Kong Hang Seng endeksi ise %1,2 düştü. Analistler, yeni nesil bulut şirketlerine yönelik aşırı değerleme endişelerinin bu satışta etkili olduğunu vurguluyor.
General Motors'un Tahmin Hayal Kırıklığı
ABD'nin en büyük otomobil üreticilerinden General Motors (GM), 2024 yılı için hisse başına kâr tahminini 8,50-9,50 dolar aralığında açıkladı. Piyasa beklentisi ise 9,80 dolar seviyesindeydi. Şirket, elektrikli araç yatırımlarının ve artan işçilik maliyetlerinin kârlılığı baskıladığını belirtti. GM hisseleri, açıklamanın ardından %4,5 değer kaybetti.
GM CEO'su Mary Barra, yaptığı açıklamada "Elektrikli araç dönüşümünde disiplinli bir yaklaşım izliyoruz. Ancak kısa vadede maliyet baskıları devam ediyor" dedi. Şirket, 2024'te 1,2 milyon elektrikli araç üretmeyi hedefliyor. Ancak artan rekabet ve tedarik zinciri sorunları, bu hedefi zorlaştırıyor.
Otomotiv sektörü, pandemi sonrası toparlanma sürecinde çip kıtlığı ve lojistik maliyetleriyle boğuşuyor. Ayrıca ABD'deki otomobil işçileri sendikası UAW'nin grevleri, üretim maliyetlerini artırdı. GM, bu grevlerin 2023 kârına etkisinin 1,1 milyar dolar olduğunu açıklamıştı.
Küresel Piyasalara Etkisi
Elice'nin halka arz sonrası düşüşü, teknoloji sektöründeki değerleme endişelerini yeniden alevlendirdi. Özellikle yapay zeka ve bulut bilişim alanında faaliyet gösteren şirketlerin hisseleri, yüksek faiz ortamında baskı altında. Fed'in faiz indirimlerine ilişkin belirsizlik, yatırımcıların risk iştahını azaltıyor.
Öte yandan GM'nin tahmini, otomotiv sektörünün genel görünümüne dair de ipuçları veriyor. Elektrikli araç geçişinin beklenenden yavaş olması ve maliyetlerin yüksek seyretmesi, sektördeki kârlılığı sınırlıyor. Avrupa'da da benzer sorunlar yaşanıyor; Volkswagen ve Stellantis gibi üreticiler de maliyet baskılarıyla mücadele ediyor.
Asya piyasalarında ise Çin'in teşvik paketleri ve Japonya Merkez Bankası'nın para politikası belirsizliği, dalgalanmayı artırıyor. Uzmanlar, önümüzdeki günlerde açıklanacak enflasyon verilerinin piyasa yönü üzerinde belirleyici olacağını söylüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Elice'nin halka arzındaki sert düşüş ve GM'nin tahmin hayal kırıklığı, küresel risk iştahını olumsuz etkileyerek gelişmekte olan piyasalara yönelik sermaye akışını yavaşlatabilir. Bu durum, Türkiye gibi dış finansmana ihtiyaç duyan ekonomiler için borçlanma maliyetlerini artırıcı bir faktör olarak öne çıkıyor. Ayrıca otomotiv sektörü, Türkiye'nin en büyük ihracat kalemlerinden biri; GM'nin elektrikli araç yatırımlarını yavaşlatması, Türk tedarikçiler için siparişlerin azalması riskini doğurabilir. Ancak Türk şirketleri, elektrikli araç dönüşümüne yönelik yatırımlarını sürdürerek bu riski dengeleyebilir. Küresel teknoloji hisselerindeki dalgalanma ise Borsa İstanbul'daki teknoloji endeksini dolaylı yoldan etkileyebilir.
