SAO PAULO, 20 Ekim - Brezilya'da ortaya çıkan Newcastle hastalığı salgınının, yetkililerin hızlı bir şekilde kontrol altına alması halinde ülkenin kümes hayvanı sektöründe kalıcı bir hasara yol açmasının beklenmediği, ancak özellikle Çin'den gelebilecek ticaret kısıtlamalarına ilişkin belirsizliğin ihracatçılar için önemli bir risk oluşturduğu belirtildi. Analistler, salgının sektör üzerindeki etkisinin büyük ölçüde hükümetin hastalığı ne kadar hızlı izole edip kontrol altına alacağına bağlı olduğunu vurguluyor.
Salgının arka planı ve sektörel etkiler
Newcastle hastalığı, kanatlı hayvanlarda görülen ve yüksek ölüm oranına sahip viral bir hastalık. Brezilya'da tespit edilen salgın, ülkenin dünyanın en büyük tavuk eti ihracatçısı olması nedeniyle küresel piyasalarda yakından takip ediliyor. Brezilya'nın tarım bakanlığı, salgının yayılmasını önlemek için etkilenen bölgelerde karantina önlemleri uygularken, sektör temsilcileri de durumun yakından izlendiğini belirtiyor.
Analistler, Brezilya'nın daha önce de benzer salgınlarla karşılaştığını ve bunları kısa sürede kontrol altına aldığını hatırlatıyor. Örneğin, 2006 yılında Rio Grande do Sul eyaletinde görülen Newcastle salgını, hızlı müdahale sayesinde sektörde büyük bir kayba yol açmadan atlatılmıştı. Bu deneyim, mevcut salgının da benzer şekilde yönetilebileceğine işaret ediyor. Ancak uzmanlar, hastalığın ticari kümes hayvanlarına bulaşmış olması halinde durumun daha ciddi olabileceği uyarısında bulunuyor.
Brezilya'nın kümes hayvanı ihracatı, ülke ekonomisi için hayati önem taşıyor. 2022 yılında Brezilya, yaklaşık 4,8 milyon ton tavuk eti ihraç ederek sektörde dünya lideri oldu. Başlıca pazarlar arasında Çin, Suudi Arabistan, Japonya ve Avrupa Birliği ülkeleri bulunuyor. Çin, Brezilya tavuk eti için en büyük alıcı konumunda ve olası bir ticaret kısıtlaması, Brezilyalı ihracatçılar için ciddi bir gelir kaybı anlamına gelebilir.
Ticaret kısıtlamaları ve küresel yansımalar
Newcastle hastalığı nedeniyle bazı ülkelerin Brezilya'dan kanatlı hayvan ürünleri ithalatını geçici olarak durdurması söz konusu olabilir. Çin'in önceki salgınlarda olduğu gibi temkinli davranarak ithalatı askıya alması ihtimali, piyasalarda endişe yaratıyor. Ancak analistler, Brezilya hükümetinin Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü (WOAH) standartlarına uygun hareket ederek salgını bölgesel olarak sınırlandırması halinde, ticaret kısıtlamalarının kısa süreli olacağını öngörüyor.
Küresel tavuk eti piyasasında arzın büyük ölçüde Brezilya'ya bağımlı olması, olası bir kesintinin fiyatları yukarı yönlü baskılayabileceği anlamına geliyor. Ancak şu an için panik havası hakim değil; zira salgının boyutu ve etkilediği işletme sayısı henüz netlik kazanmadı. Brezilya Tarım Bakanlığı, salgının kontrol altına alındığına dair güvence verirken, sektör temsilcileri de ihracatın normale döneceği konusunda iyimser.
Öte yandan, küresel gıda güvenliği açısından bakıldığında, Brezilya'nın istikrarlı bir tedarikçi olarak kalması büyük önem taşıyor. Dünya nüfusunun artması ve protein talebinin yükselmesi, Brezilya'nın rolünü daha da kritik hale getiriyor. Bu nedenle, salgının uzun süreli bir belirsizliğe yol açmaması için hızlı ve şeffaf bilgi akışı sağlanması gerekiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Brezilya'daki Newcastle salgını, doğrudan Türkiye'yi etkilememekle birlikte, küresel tavuk eti ticaretinde oluşabilecek dalgalanmalar Türk ihracatçıları için fırsat ve riskleri beraberinde getirebilir. Türkiye, son yıllarda tavuk eti ihracatını artırarak dünya pazarında pay sahibi oldu. Brezilya'nın olası bir ticaret kısıtlaması yaşaması halinde, Türkiye gibi alternatif tedarikçilere yönelik talep artabilir. Ancak salgının yayılması ve küresel fiyatların düşmesi, Türk üreticiler için rekabet koşullarını zorlaştırabilir. Ayrıca, Türkiye'nin kendi kanatlı hayvan sağlığı önlemlerini gözden geçirmesi ve olası risklere karşı hazırlıklı olması gerekiyor.
