Brezilya, viral ve oldukça bulaşıcı olan Newcastle hastalığı vakasını doğrulamasının ardından en büyük kanatlı hayvan alıcısı Çin'e tüm tavuk sevkiyatını durdurdu. Tarım Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre, hastalık Güney Rio Grande do Sul eyaletindeki ticari bir işletmede tespit edildi. Brezilya'nın kararı, dünyanın en büyük tavuk ihracatçısı konumundaki ülkenin ticaretinde önemli bir kesintiye işaret ediyor ve küresel kanatlı et piyasalarında arz endişelerini artırıyor.
Salgının arka planı ve alınan önlemler
Newcastle hastalığı, kuşlarda solunum, sinirsel ve sindirim sistemi sorunlarına yol açan, özellikle tavuklarda ölümcül olabilen bir viral enfeksiyon. Brezilya Tarım Bakanlığı, hastalığın görüldüğü işletmeyi karantina altına aldığını ve çevresindeki 10 kilometrelik alanda bulunan tüm kanatlı hayvanların itlaf edileceğini duyurdu. Bakanlık, olayın ticari bir işletmede sınırlı kaldığını ve diğer bölgelere yayılmadığını belirtiyor. Ancak Çin, Brezilya'dan yapılan tüm tavuk ithalatını geçici olarak askıya aldı. Çin, Brezilya tavuk eti ihracatının yaklaşık yüzde 20'sini oluşturuyor; bu da yıllık 1 milyar doların üzerinde bir ticaret hacmine denk geliyor. Brezilya'nın tavuk ihracatı 2023 yılında 10 milyar doları aşmıştı ve Çin en büyük pazar konumundaydı.
Brezilya hükümeti, durumun kontrol altında olduğunu ve ticaret ortaklarıyla iletişim halinde olduklarını vurguluyor. Tarım Bakanı Carlos Fávaro, yaptığı açıklamada, "Şeffaflık ilkesi çerçevesinde tüm bilgileri paylaşıyoruz. Salgının ticari etkilerini en aza indirmek için çalışıyoruz" dedi. Ancak hastalığın tespit edildiği işletmenin büyüklüğü ve sevkiyatın ne kadar süreyle durdurulacağı henüz netlik kazanmadı. Uzmanlar, Newcastle hastalığının insan sağlığı için risk oluşturmadığını, ancak hayvan sağlığı ve ticaret açısından ciddi sonuçları olabileceğini hatırlatıyor.
Küresel piyasalara etkisi
Brezilya'nın tavuk ihracatındaki bu ani duruş, küresel kanatlı et piyasasında dalgalanma yaratabilir. Çin, Brezilya'dan tedarik edemediği tavuk etini başka ülkelerden temin etme yoluna gidebilir; bu da ABD, Tayland ve Avrupa Birliği ülkeleri gibi alternatif tedarikçilerin ihracatını artırabilir. Öte yandan, Brezilya'nın iç piyasasında arz fazlası oluşabilir ve fiyatlar düşebilir. Tavuk eti, dünya genelinde en çok tüketilen et türlerinden biri ve fiyat istikrarı gıda enflasyonu açısından kritik önemde. Bu gelişme, özellikle gelişmekte olan ülkelerde gıda güvenliği endişelerini artırabilir.
Newcastle hastalığı, son yıllarda çeşitli ülkelerde görülen ve ticareti aksatan bir hastalık. 2022'de ABD'de ve Avrupa'da görülen vakalar, bazı ülkelerin ihracatını geçici olarak durdurmasına yol açmıştı. Brezilya, hastalıktan ari bir ülke olarak biliniyordu; bu vaka, ülkenin hastalık kontrol sistemlerindeki olası bir açığı gündeme getirebilir. Yetkililer, hastalığın kaynağının araştırıldığını ve gerekli biyogüvenlik önlemlerinin alındığını belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Brezilya'nın Çin'e tavuk sevkiyatını durdurması, küresel kanatlı et ticaretinde arz yönlü bir şok yaratabilir. Türkiye, son yıllarda kanatlı et ihracatını artıran bir ülke olarak bu durumdan olumlu etkilenebilir; özellikle Orta Doğu ve Asya pazarlarında Brezilya'nın boşluğunu doldurma fırsatı doğabilir. Ancak Türkiye'nin kendi iç piyasasında fiyat istikrarını koruması ve ihracat kapasitesini dengeli yönetmesi gerekiyor. Ayrıca, hastalığın yayılma riski Türkiye'nin hayvan sağlığı önlemlerini gözden geçirmesi için bir uyarı niteliğinde. Türkiye, Newcastle hastalığına karşı aşılama programlarını sürdürüyor; yine de ithalat kontrollerinin sıkılaştırılması gerekebilir. Küresel gıda fiyatlarındaki olası dalgalanma, enflasyonla mücadele eden Türkiye ekonomisi için yakından izlenmesi gereken bir risk unsuru.
