2026 FIFA Dünya Kupası'na ev sahipliği yapacak Amerika Birleşik Devletleri'nin (ABD) uyguladığı seyahat yasakları ve vize düzenlemeleri, dünyanın dört bir yanındaki futbol taraftarlarında hayal kırıklığına yol açtı. Taraftarlar, bu kısıtlamaların kendilerini turnuvadan dışlanmış hissettirdiğini belirtiyor. Özellikle Afrika, Orta Doğu ve Asya ülkelerinden gelen taraftarlar, vize almanın neredeyse imkânsız olduğunu ve turnuvaya katılma umutlarının suya düştüğünü ifade ediyor.
Seyahat yasaklarının gölgesinde bir Dünya Kupası
ABD yönetimi, ulusal güvenlik gerekçesiyle bir dizi ülke vatandaşlarına yönelik vize başvurularını sıkılaştırdı. Özellikle Müslüman çoğunluklu ülkeleri hedef alan seyahat yasakları, taraftarların turnuvaya katılımını ciddi şekilde engelliyor. Nijerya, Pakistan, Yemen, Suriye gibi ülkelerden binlerce futbolsever, ya vize alamıyor ya da sürecin belirsizliği nedeniyle plan yapamıyor. “Bu Dünya Kupası onlar için değil, bizim için” sloganıyla sosyal medyada kampanyalar başlatan taraftarlar, FIFA ve ABD'den adil bir vize politikası talep ediyor.
Dünya genelinde yaklaşık 1,5 milyar insanın izlediği tahmin edilen turnuva, ABD, Kanada ve Meksika’nın ortak ev sahipliğinde düzenlenecek. Ancak vize engelleri, turnuvanın küresel kapsayıcılığını tehdit ediyor. Guardian gazetesine konuşan bir Nijeryalı taraftar, “ABD’ye gitmek için paramız var ama vize alamıyoruz. Futbol herkes içindir, bu ayrımcılık kabul edilemez” dedi.
Küresel tepkiler ve insan hakları tartışmaları
İnsan hakları örgütleri, ABD’nin vize politikalarını eleştirerek, Dünya Kupası’nın sporun birleştirici gücünü yansıtması gerektiğini ancak uygulanan kısıtlamaların ayrımcılık yarattığını savunuyor. Amnesty International ve Human Rights Watch, ABD’nin seyahat yasaklarının uluslararası hukuka aykırı olduğunu ve binlerce insanın temel haklarını ihlal ettiğini belirtti. FIFA ise konuyla ilgili henüz resmî bir açıklama yapmazken, turnuva öncesinde yaşanan bu tartışmaların organizasyonun itibarını zedeleyebileceği ifade ediliyor.
Öte yandan, vize kısıtlamaları sadece taraftarları değil, aynı zamanda sporcuları, medya mensuplarını ve resmî heyetleri de etkiliyor. Bazı ülkelerin pasaportlarına uygulanan ek prosedürler, takımların turnuvaya katılımını bile zorlaştırabilir. Uzmanlara göre, ABD’nin bu tutumu, Dünya Kupası’nın ruhuna ters düşüyor ve küresel sporda güven bunalımına yol açıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, ABD’nin vize politikalarından doğrudan etkilenmese de, Kürt ve Ortadoğu bölgelerindeki gelişmeler dolayısıyla bu tartışmaların gölgesinde kalıyor. Türk vatandaşlarının ABD’ye vize alması nispeten kolay olsa da, turnuvanın bölgesel yansımaları Türk futbolseverleri de ilgilendiriyor. Ayrıca, ABD’nin Müslüman ülkelere yönelik tutumu, Türkiye’nin dış politikada sık sık eleştirdiği İslamofobi eğiliminin bir yansıması olarak değerlendirilebilir. Türkiye, FIFA’nın kapsayıcı bir politika izlemesi durumunda bu süreci yakından takip edecek ve taraftarlarının haklarını korumak için diplomatik kanalları kullanabilecektir.
