Dünya Kupası tarihi, unutulmaz finallerle dolu. BBC Sport, Pele ve Brezilya'nın 1970'te Azteca Stadyumu'nda kazandığı zaferden, Lionel Messi'nin 2022'deki ilk Dünya Kupası'na kadar en iyi 10 finali sıraladı. İngiltere'nin 1966'da kendi evinde kazandığı şampiyonluk, 1954'te Batı Almanya'nın Macaristan'ı yendiği 'Bern Mucizesi' ve 1998'de Fransa'nın ev sahibi olarak kazandığı zafer listede öne çıkanlar arasında. Listenin başında yer alan 1970 finali, Pele'nin dördüncü goldeki asisti ve Brezilya'nın İtalya'yı 4-1 yenerek üçüncü kez kupayı kaldırmasıyla hafızalara kazındı.
Gelişmenin arka planı
BBC Sport, Dünya Kupası finallerini oyun kalitesi, dramatik anlar ve tarihi önem gibi kriterlerle değerlendirerek bir sıralama yaptı. Listenin zirvesinde, 1970 Meksika finali yer alıyor. Pele ve Jairzinho, Rivelino, Tostao gibi yıldızlardan oluşan Brezilya, oyunun zirvesini temsil ediyordu. İtalya'nın savunma direncine rağmen Brezilya, 18. dakikada Pelé'nin açılış golüyle öne geçti ve 71. dakikada dördüncü golü kaydederek tarihe geçti.
İkinci sırada ise 2022 Katar finali yer alıyor. Arjantin ve Fransa arasında oynanan maç, normal sürenin 2-2, uzatmaların 3-3 bitmesinin ardından Arjantin'in penaltılarla kazanmasıyla sonuçlandı. Kylian Mbappé, hat-trick yaparak final tarihine geçerken, Messi kariyerinin en büyük eksiğini tamamladı. Bu final, hem yüksek tempo hem de sürpriz dönüşlerle tüm zamanların en heyecanlı maçlarından biri olarak kabul ediliyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Listenin diğer sıralarında 2002 finali (Brezilya 2-0 Almanya), 1998 finali (Fransa 3-0 Brezilya), 1954 finali (Batı Almanya 3-2 Macaristan) ve 1966 finali (İngiltere 4-2 Batı Almanya) bulunuyor. Her final, kendi döneminin futbol felsefesini ve kültürel bağlamını yansıtıyor. 1970 finali, Brezilya futbolunun altın çağını temsil ederken, 2010 finali (İspanya 1-0 Hollanda) takım oyununun ve tiki-taka'nın zaferi olarak öne çıkıyor. 2018 finali (Fransa 4-2 Hırvatistan) ise modern futbolun hız ve fiziksel güç arayışını simgeliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu liste, Türkiye'de futbolun ne kadar sevildiğini ve takip edildiğini hatırlatıyor. Türkiye, 2002'de yarı final oynamış bir ülke olarak Dünya Kupası finallerine yakından tanıklık etmiştir. Ancak son 20 yılda büyük turnuvalarda başarılı olamayan milli takım için bu finaller, hem ilham kaynağı hem de eksiklerin göstergesidir. Brezilya, Arjantin gibi ülkelerin futbol kültürü ve altyapısı, Türkiye'nin uzun vadeli futbol stratejisi için örnek alınabilir. Ayrıca, ev sahipliği yapma vizyonu (örneğin 2032 Avrupa Şampiyonası adaylığı) için bu finallerin organizasyon boyutları da incelenmelidir.
