Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde (DKC) devam eden Ebola salgınının tarihteki tüm kayıtlardan daha hızlı bir şekilde yayıldığı uyarısında bulundu. DSÖ'nün yayımladığı son raporda, salgının kontrol altına alınmasının giderek zorlaştığı, vaka sayılarının öngörülemeyen bir hızla arttığı belirtildi. Örgüt, bölgede sağlık altyapısının yetersizliği, çatışmalar ve toplumsal güvensizlik gibi faktörlerin salgınla mücadeleyi sekteye uğrattığını vurguladı.
Kontrol altına alma çabaları sürüyor
DSÖ verilerine göre, Ekim 2018'de başlayan salgında bugüne kadar 3 binden fazla vaka tespit edilirken, ölü sayısı 2 bini aştı. Salgının en çok etkilediği Kuzey Kivu ve Ituri eyaletleri, uzun süredir devam eden silahlı çatışmalara sahne oluyor. Salgın bölgelerinde sağlık ekipleri, toplulukların direnci ve yanlış bilgilerle de mücadele ediyor. Birçok kişi, Ebola'nın varlığını reddediyor ya da aşı kampanyalarına kuşkuyla yaklaşıyor.
DSÖ, şu ana kadar 250 binden fazla kişinin aşılandığını ancak mevcut aşı stoklarının yetersiz kaldığını ifade ediyor. Örgüt, yeni bir aşı türünün geliştirilmesi için çalışmaların hızlandırıldığını, ancak bunun için ek finansman gerektiğini duyurdu. Birleşmiş Milletler yetkilileri, salgının komşu ülkelere sıçrama riskine karşı Uganda, Ruanda ve Burundi'de sınır kontrollerinin sıkılaştırıldığını bildirdi.
Bölgesel ve küresel boyut
Ebola, Afrika'nın orta ve batı bölgelerinde daha önce onlarca kez görülmüş, 2014-2016 yılları arasında Batı Afrika'da yaşanan büyük salgın 11 binden fazla kişinin ölümüne neden olmuştu. Uzmanlar, mevcut salgının bu ölçeğe ulaşması durumunda bölgesel istikrarı tehdit edebileceği gibi, küresel bir halk sağlığı krizine dönüşme potansiyeli taşıdığı konusunda uyarıyor. Özellikle yoğun nüfus hareketleri, salgının kontrolünü zorlaştırıyor.
Dünya Bankası ve Uluslararası Para Fonu, salgının bölgedeki ekonomik faaliyetleri sekteye uğrattığını, yatırımcı güvenini zedelediğini ve ticaret akışını olumsuz etkilediğini açıkladı. Çatışmaların devam ettiği bölgelerde, sağlık çalışanları da hedef haline geliyor; salgının başından bu yana en az 12 sağlık görevlisinin hayatını kaybettiği bildiriliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde hızla yayılan Ebola salgını, Türkiye açısından doğrudan bir tehdit oluşturmasa da, Afrika'nın orta kesiminde artan istikrarsızlık ve insani kriz, Türkiye'nin bölgedeki ticari ve diplomatik çıkarlarını etkileyebilir. Türkiye, son yıllarda Afrika ülkeleriyle ekonomik ve siyasi ilişkilerini derinleştirirken, salgın kontrol altına alınamazsa bölgesel tedarik zincirlerinde aksamalar yaşanabileceği değerlendiriliyor. Ayrıca, Türkiye'nin insani yardım ve sağlık diplomasisi alanındaki aktif rolü, DSÖ ve Afrika ülkeleriyle işbirliği imkânlarını güçlendirebilir. Bu nedenle, salgının seyri Ankara tarafından yakından takip edilmelidir.
