ABD Hükümeti Verimlilik Departmanı (DOGE) resmen kapatıldı. İddialı maliyet tasarrufu hedefleriyle kurulan ancak kısa ömrü boyunca sürekli tartışmaların odağında olan departman, beklenen başarıyı yakalayamadı. DOGE'nin kapatılması, Washington'da yeni bir siyasi tartışmayı beraberinde getirdi.
DOGE'nin Kuruluşu ve Hedefleri
DOGE, federal hükümette verimliliği artırmak ve gereksiz harcamaları kısmak amacıyla 2023 yılında kurulmuştu. Başkan Joe Biden'ın imzasıyla hayata geçirilen departman, ilk yılında 50 milyar dolar tasarruf etmeyi hedefliyordu. Ancak bu hedefe ulaşmak mümkün olmadı.
Departman, kamuoyunda en çok tartışılan adımları arasında çevre düzenlemelerinin hafifletilmesi ve bazı eyaletlere aktarılan federal fonların kesilmesi gibi kararlar yer aldı. Özellikle çevre örgütleri ve Demokratlar, DOGE'nin çevre standartlarını düşürdüğü gerekçesiyle sert tepki göstermişti.
Kesintiler ve Tartışmalar
DOGE'nin kısa ömrü boyunca en büyük tartışma, eğitim ve sağlık harcamalarında yapılan kesintiler oldu. Departman, başta kırsal bölgelerdeki okullara yönelik fonları azaltarak öğretmen maaşlarında düşüşe neden oldu. Sağlık alanında ise Medicare ve Medicaid programlarına yönelik kısıtlamalar, milyonlarca Amerikalının sağlık hizmetlerine erişimini zorlaştırdı.
Muhafazakar çevrelerden gelen destek ise sınırlı kaldı. Cumhuriyetçi Parti'nin bir kısmı, DOGE'nin bürokrasiyi azaltma çabalarını takdir etse de, çoğunluk departmanın yöntemlerini fazla agresif buldu. Özellikle askeri harcamalarda yapılan kesinti önerileri, Savunma Bakanlığı'nın tepkisini çekti.
Kapatılma Süreci
DOGE'nin kapatılması, Kongre'de yapılan bir oylamayla kararlaştırıldı. Karar, Beyaz Saray'ın da onayıyla yürürlüğe girdi. Departmanın çalışanları diğer federal kurumlara dağıtılırken, bazı görevleri Hazine Bakanlığı ve Yönetim ve Bütçe Ofisi'ne devredildi.
DOGE'nin kapatılması, özellikle sosyal medyada geniş yankı uyandırdı. Departmanın adı, popüler bir kripto para biriminden esinlenerek seçilmişti ve bu durum alay konusu olmuştu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
DOGE'nin kapatılması doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de, ABD kamu yönetimindeki bu tür reform girişimleri, benzer yapısal dönüşümler düşünen ülkeler için ders niteliği taşıyor. Türkiye'de de kamu harcamalarının verimliliği sıkça tartışılıyor. ABD deneyimi, radikal kesintilerin siyasi ve toplumsal maliyetlerinin yüksek olabileceğini, kademeli ve kapsayıcı reformların daha sürdürülebilir olduğunu gösteriyor. Ayrıca uluslararası piyasalarda ABD'nin mali disiplin arayışı, gelişmekte olan ülkelere yönelik sermaye akımlarını etkileyebilir.
