İran Devrim Muhafızları Ordusu Komutanı Tümgeneral Hüseyin Selami, İsrail'in Lübnan'da Hizbullah'a karşı yürüttüğü askeri operasyonlarda 'aşağılanma ve yenilgi' ile karşı karşıya olduğunu söyledi. Selami, Tahran'da düzenlenen bir törende yaptığı açıklamada, 'Siyonist rejim, Lübnan'da bugüne kadar hiçbir askeri başarı elde edemedi. Aksine, ağır kayıplar vererek aşağılanma ve yenilgiye uğradı' dedi. İranlı komutanın bu sözleri, bölgede tırmanan gerilimin ortasında geldi. İsrail ile Lübnan sınırında son haftalarda çatışmalar yoğunlaşmış, Hizbullah'ın İsrail hedeflerine yönelik saldırıları artmıştı. Selami'nin açıklamaları, İran'ın Hizbullah'a olan desteğini bir kez daha teyit ederken, savaşın bölgesel bir boyut kazanabileceğine işaret ediyor.
Gelişmenin Arka Planı
İsrail ile Lübnan arasındaki sınır gerilimi, 7 Ekim 2023'te Hamas'ın İsrail'e yönelik saldırısının ardından tırmanmıştı. Hizbullah, Gazze'deki çatışmalara destek amacıyla İsrail'in kuzeyindeki askeri noktalara roket ve füzelerle saldırmaya başlamıştı. İsrail ise Lübnan'ın güneyindeki Hizbullah mevzilerine hava saldırıları ve topçu atışlarıyla karşılık verdi. Çatışmalar, 2006 Lübnan Savaşı'ndan bu yana en yoğun seviyeye ulaştı. Birleşmiş Milletler'e göre, on binlerce Lübnanlı evlerini terk etmek zorunda kalırken, İsrail tarafında da sivil kayıplar yaşandı. Hem İsrail hem de Hizbullah, tam ölçekli bir savaşın bedelinin ağır olacağını bilmekle birlikte, taraflar arasındaki caydırıcılık dengesi giderek zayıflıyor. İran Devrim Muhafızları'nın bu açıklaması, Tahran'ın Hizbullah'a olan bağlılığını vurgularken, İsrail'e de bir uyarı niteliği taşıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İran'ın bu açıklamaları, bölgede yeni bir cephe açılabileceği endişelerini artırdı. ABD, İsrail'in yanında yer alarak Hizbullah'a karşı istihbarat ve askeri destek sağlarken, Rusya ve Çin gibi büyük güçler de tansiyonun düşürülmesi çağrısı yapıyor. Lübnan'da yaşanacak büyük çaplı bir savaş, ülkenin zaten kırılgan olan ekonomisini çökertebilir ve milyonlarca insanı yerinden edebilir. Ayrıca, İsrail ile İran arasında doğrudan bir çatışma riskini de beraberinde getiriyor. İran'ın nükleer programıyla ilgili müzakerelerin durma noktasına geldiği bir dönemde, bu gerilim uluslararası toplumun dikkatini bir kez daha Ortadoğu'ya çevirmesine neden oluyor. Enerji piyasaları, özellikle petrol fiyatları, olası bir bölgesel savaşın arz kesintilerine yol açabileceği endişesiyle yükseliş trendine girdi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İsrail ile Lübnan arasındaki gerilimi yakından izlemektedir. Ankara, hem İsrail hem de Hizbullah ile diyaloğunu sürdüren nadir ülkelerden biri olarak, krizin yayılmasını önlemek için diplomatik girişimlerde bulunabilir. Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji çıkarları ve Kıbrıs meselesi de bu gelişmelerden etkilenebilir. Ayrıca, savaşın büyümesi halinde Türkiye'ye yönelik mülteci akışı artabilir. Türk dış politikası, Libya ve Suriye'de olduğu gibi, bu krizde de dengeleyici bir rol oynamaya çalışacaktır. Ancak şu an için doğrudan bir müdahale veya taraf olma girişimi bulunmamaktadır.
