ABD Temsilciler Meclisi, ülke genelindeki üniversite kampüslerinde antisemitizm iddialarına yönelik inceleme başlatılması ve bu kurumlara sağlanan federal fonların kesilmesini öngören bir yasa tasarısını kabul etti. Tasarı, İsrail'in Gazze'ye yönelik askeri operasyonları sonrası kampüslerde artan İsrail karşıtı protestolar ve bazı öğrenci gruplarının eylemleri nedeniyle gündeme geldi. Oylama, Cumhuriyetçilerin yanı sıra bazı Demokratların da desteğiyle geçti. Tasarı şimdi Senato'ya gidiyor.
Oylamanın Arka Planı ve Demokratların Tutumu
Temsilciler Meclisi'ndeki oylama, uzun süredir devam eden tartışmaların sonucu. Üniversitelerde İsrail karşıtı gösteriler ve işgaller, geçtiğimiz aylarda Columbia Üniversitesi başta olmak üzere birçok kampüste geniş yankı uyandırdı. Kongre'deki bazı üyeler, bu protestoların antisemitik söylem ve eylemlere dönüştüğünü savunarak üniversitelere yapılan federal yardımların askıya alınmasını talep etti. Tasarı, federal fon alan yükseköğretim kurumlarının, öğrenci ve öğretim üyelerinin ifade özgürlüğünü kısıtlamadan antisemitizmle mücadele politikaları geliştirmesini zorunlu kılıyor. Aksi halde fonlar kesilecek. Demokratlar arasında oylama öncesi ciddi bir bölünme yaşandı. Bazı Demokratlar tasarıya destek verirken, diğerleri ifade özgürlüğünü tehdit ettiği gerekçesiyle karşı çıktı. İşte oylamada 'evet' diyen Demokratların tam listesi: [İsim listesi burada]. Bu isimler, özellikle seçim bölgelerinde İsrail yanlısı seçmenlerin baskısı altında oldukları yorumları yapılıyor. Tasarının Senato'daki geleceği belirsiz. Senato'da Demokratların çoğunluğu bulunuyor ve benzer bir metnin geçmesi için 60 oy gerekiyor. Beyaz Saray'dan henüz resmi bir açıklama gelmedi; ancak Başkan Biden'ın tasarıya mesafeli olduğu biliniyor.
Kampüslerde Gerilim ve Küresel Yansımalar
ABD'deki üniversiteler, İsrail-Filistin çatışması konusunda derin bir kutuplaşma yaşıyor. Öğrenci grupları arasında Filistin yanlısı ve İsrail yanlısı görüşler çatışırken, bazı üniversite yönetimleri protestoları bastırmakla suçlandı. Tasarı, bu gerilimi daha da artırabilir. Öte yandan, ABD'nin İsrail'e verdiği koşulsuz destek, uluslararası alanda Washington'un itibarını zedeliyor. Birçok ülke, ABD'nin ifade özgürlüğü konusundaki tutumunu sorguluyor. Bu gelişme, ABD'nin iç siyasetinde İsrail meselesinin ne kadar belirleyici olduğunu gösteriyor. 2024 seçimleri yaklaşırken, her iki partinin de İsrail politikaları seçmen davranışını etkileyecek.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki bu gelişme, Türkiye'nin Orta Doğu politikaları ve Batı ile ilişkileri açısından dolaylı da olsa önem taşıyor. Türkiye, İsrail'in Gazze'deki eylemlerini sert bir şekilde eleştiriyor ve Filistin davasını destekliyor. ABD'de üniversitelere yönelik fon kesintisi tartışmaları, Batı'da İsrail karşıtlığının arttığını gösteriyor. Bu durum, Türkiye'nin uluslararası platformlarda Filistin lehine daha güçlü bir söylem geliştirmesine zemin hazırlayabilir. Ayrıca, ABD iç siyasetindeki bu kutuplaşma, Türkiye-ABD ilişkilerinde yeni dinamikler yaratabilir. Ancak doğrudan bir etki beklenmemeli; zira tasarı henüz yasalaşmadı.
