ABD’de 2024 seçimleri yaklaşırken, Demokratların uzun süredir gündeminde olan bir hedef daha netleşiyor. Temsilciler Meclisi’ndeki Demokratlar, Başkan Donald Trump’ın üst düzey yetkililerini 2029 yılına kadar soruşturma ve muhtemelen kovuşturma altına almayı planlıyor. Demokratlara göre, Trump yönetiminin bakanları ve danışmanları, ölümcül göçmen baskınları, uyuşturucu kartellerine yönelik deniz operasyonları ve kişisel çıkar amaçlı mali düzenlemeler de dahil olmak üzere bir dizi yasayı ihlal etti.
Soruşturma listesi kabarık
Demokratların hedefinde Adalet Bakanlığı, İç Güvenlik Bakanlığı ve Savunma Bakanlığı’ndan üst düzey isimler var. Özellikle Trump’ın eski göçmen politikalarının uygulayıcısı olan yetkililer, insan hakları ihlalleriyle suçlanıyor. 2023’te yaşanan ve çoğu çocuk 53 göçmenin ölümüne yol açan sınır operasyonları, bu soruşturmaların odak noktalarından biri. Ayrıca, Savunma Bakanlığı’nın uyuşturucu kartellerine karşı düzenlediği deniz baskınlarında sivil ölümleri ve delillerin yok edildiği iddiaları da var. Demokratlar, Trump’ın kişisel çıkarları için yabancı hükümetlerle yaptığı mali anlaşmaları da mercek altına almayı planlıyor.
Demokrat Parti’nin sol kanadı, bu soruşturmaların sadece sembolik olmamasını, somut delillere dayanmasını istiyor. Eski Adalet Bakanı Jeff Sessions ve eski İç Güvenlik Bakanı Kirstjen Nielsen gibi isimler, Demokratların en çok hedef aldığı kişiler arasında. Ancak uzmanlar, bu tür soruşturmaların siyasi amaçlı olduğu suçlamalarını da beraberinde getireceğini söylüyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Demokratların bu hamlesi, ABD’de siyasi kutuplaşmayı daha da derinleştirebilir. Trump ve Cumhuriyetçiler, soruşturmaları “cadı avı” olarak nitelendiriyor. Ancak Demokratlar, hukukun üstünlüğünü tesis etmekten başka bir amaçları olmadığını söylüyor. Bu soruşturmaların başarılı olması, ABD’nin yürütme organı üzerindeki denetim mekanizmalarını güçlendirebilir. Diğer yandan, Trump yönetiminin politikalarından etkilenen ülkeler –özellikle Meksika, Orta Amerika ülkeleri ve Kolombiya– gelişmeleri yakından takip ediyor. Eğer soruşturmalar uluslararası hukuk ihlallerine odaklanırsa, ABD’nin küresel itibarına darbe vurabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Trump döneminde S-400 hava savunma sistemi krizi ve Suriye politikaları nedeniyle ABD ile sıkıntılı bir süreç yaşamıştı. Demokratların Trump yetkililerini soruşturması, Türkiye-ABD ilişkilerinde yeni bir denge arayışına işaret edebilir. Ancak bu soruşturmaların doğrudan Türkiye’yi etkilemesi beklenmiyor. Dolaylı olarak, ABD’nin iç siyasi istikrarsızlığı Ankara’nın Washington ile yapacağı diplomatik temaslarda belirsizlik yaratabilir. Ayrıca, soruşturmaların Fethullahçı Terör Örgütü (FETÖ) veya PKK/YPG ile ilgili dönemin ABD politikalarına odaklanması halinde, Türkiye bu süreçten lehine çıkarımlar yapabilir. Küresel düzeyde, ABD’de hukukun üstünlüğü tartışmalarının alevlenmesi, Türkiye’nin uluslararası alandaki argümanlarını güçlendirebilir.
