Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde (DRC) Ekim 2018'de başlayan Ebola salgınında vaka sayısı 1000'i geçti. Ülkenin doğusundaki Kuzey Kivu ve Ituri eyaletlerinde devam eden silahlı çatışmalar ve buna bağlı nüfus hareketleri, salgınla mücadeleyi neredeyse imkansız hale getiriyor. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre, 1000'in üzerindeki vakaların yaklaşık üçte ikisi hayatını kaybetti. Salgın, bölgedeki insani krizi daha da derinleştiriyor.
Şiddet ve Yerinden Edilmeler Salgını Körüklüyor
Kuzey Kivu'da faaliyet gösteren onlarca silahlı grup, sağlık ekiplerinin bölgeye erişimini engelliyor. Geçtiğimiz aylarda düzenlenen saldırılarda en az iki sağlık çalışanı hayatını kaybetti, birçok sağlık merkezi kullanılamaz hale geldi. Bu durum, aşı kampanyalarının ve temas takibinin aksamasına yol açıyor. Ayrıca, şiddetten kaçan on binlerce insan kalabalık kamplara sığınıyor. Bu kamplar, hijyen koşullarının yetersiz olması ve aşırı kalabalık nedeniyle Ebola virüsü için adeta bir üreme alanı haline geldi.
Yerinden edilmiş nüfus, sağlık hizmetlerine erişimde büyük zorluk yaşıyor. Kamplarda yaşayanların çoğu, temiz su ve sabun gibi temel hijyen malzemelerinden yoksun. Ayrıca, sağlık ekiplerine duyulan güvensizlik, hastaların gizlenmesine ve tedaviyi reddetmesine neden oluyor. Bu durum, virüsün daha da yayılmasına zemin hazırlıyor. WHO, salgının kontrol altına alınması için uluslararası toplumdan daha fazla destek çağrısında bulunuyor.
Bölgesel ve Küresel Tehdit
Ebola salgını, yalnızca DRC için değil, tüm Orta Afrika bölgesi için ciddi bir tehdit oluşturuyor. Uganda, Ruanda, Burundi ve Güney Sudan gibi komşu ülkeler, sınır ötesi nüfus hareketleri nedeniyle yüksek risk altında. Halihazırda Uganda'da birkaç vaka tespit edilmiş durumda. Sınır kontrolleri artırılmış olsa da, yoğun ticaret ve kaçakçılık yolları virüsün yayılmasını hızlandırabilir. Küresel ölçekte ise, uluslararası seyahatler nedeniyle Ebola'nın diğer kıtalara sıçrama riski bulunuyor. WHO, acil durum ilan etmiş durumda, ancak fon yetersizliği nedeniyle etkin müdahale yapılamıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, DRC ile doğrudan ticari ilişkileri sınırlı olsa da, bölgedeki insani krizin küresel sağlık güvenliğini tehdit etmesi nedeniyle konuyu yakından takip etmektedir. Afrika Boynuzu ve Sahel bölgesinde artan terör ve istikrarsızlık, Türkiye'nin bölgesel güvenlik stratejilerini doğrudan etkilemektedir. DRC'deki Ebola salgınının kontrol altına alınamaması, Türkiye'nin insani yardım faaliyetlerini zorlaştırabilir ve yeni göç dalgalarına yol açabilir. Ayrıca, salgının Türkiye'ye sıçrama riski düşük olsa da, uluslararası seyahatler nedeniyle tamamen göz ardı edilmemelidir. Türkiye, DRC'ye tıbbi ekipman ve uzman desteği sağlayarak salgınla mücadeleye katkıda bulunabilir.
