İngiltere'nin güneybatısındaki Dartmoor Ulusal Parkı'nda yarı vahşi midillilerin itlaf edilmesini önlemek için başlatılan kampanyaya Natural England ve bazı milletvekilleri de destek verdi. Yetkililer, mevcut hayvancılık düzenlemelerinin koyun ve midillileri ayırt edemediğini, bu nedenle midillilerin de koyun gibi değerlendirilerek itlafa tabi tutulduğunu belirtiyor. Çevre, Gıda ve Köy İşleri Bakanlığı'nın (Defra) taslak politikasının bu ayrımı yapmadığı ve bunun düzeltilmesi gerektiği ifade ediliyor.
Gelişmenin arka planı
Dartmoor midillileri, bölgenin simgesi haline gelmiş ve yüzyıllardır burada serbestçe dolaşan dayanıklı bir ırktır. Ancak son yıllarda sayılarının kontrolsüz artması ve otlak alanlarının sınırlı olması nedeniyle, park yönetimi belirli aralıklarla itlaf kararı alıyor. Hayvan hakları grupları, bu uygulamanın acımasız olduğunu ve alternatif yöntemlerle (örneğin doğum kontrolü) nüfusun dengelenebileceğini savunuyor. Natural England, doğal yaşamı koruma kurumu olarak, midillilerin ekosistem için önemli olduğunu ancak mevcut yasal düzenlemelerin koruma amaçlı itlafı da içerdiğini belirtiyor.
Milletvekilleri, özellikle Muhafazakar Parti'den Sir Geoffrey Cox ve İşçi Partisi'nden Luke Pollard, konuyu parlamentoya taşıdı. Cox, "Bu midilliler Dartmoor'un kültürel mirasının bir parçasıdır. Onları koyun gibi değerlendirip itlaf etmek kabul edilemez" dedi. Pollard ise Defra'nın kuralları değiştirmesi için baskı yapıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Dartmoor midillilerinin durumu, aslında daha geniş bir tartışmanın parçası: Yarı vahşi hayvan popülasyonlarının yönetimi. Birleşik Krallık'ta Exmoor'da da benzer sorunlar yaşanıyor. Avrupa'nın çeşitli bölgelerinde, özellikle İskoçya'da yaban atları ve midilliler için koruma programları uygulanıyor. Ancak ekonomik zorluklar ve tarım arazilerinin daralması, bu hayvanların yaşam alanlarını tehdit ediyor. Küresel olarak, yabani at popülasyonlarının yönetimi ABD'de (mustanglar) ve Avustralya'da (brumbiler) da tartışma konusu. Bu nedenle Dartmoor'daki karar, uluslararası hayvan refahı ve çevre koruma grupları tarafından yakından izleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'deki yaban hayatı yönetimi ve özellikle Anadolu yaban atı (yılkı atları) gibi benzer popülasyonlar için de dersler içeriyor. Türkiye'de de özellikle Karadeniz ve İç Anadolu bölgelerinde yarı vahşi at sürüleri bulunuyor ve bunların yönetimi için etkili bir yasal çerçeve henüz oluşturulmuş değil. Dartmoor tartışması, Türkiye'deki ilgili kurumların (Tarım ve Orman Bakanlığı, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü) benzer konuları ele alırken hayvan refahı ve kültürel miras boyutlarını dikkate alması gerektiğini gösteriyor. Ayrıca, hayvan hakları konusundaki uluslararası hassasiyet, Türkiye'nin AB uyum sürecinde düzenlemelerini güncellemesi için bir fırsat olabilir.
