İngiltere'de Covid-19 salgınının en kritik döneminde sağlık ekipmanı tedarik edeceği vaadiyle devlet kurumlarını ve özel şirketleri dolandıran organize bir suç örgütü, elde ettiği milyonlarca sterlini lüks araba, saat ve gayrimenkule yatırdı. Ulusal Suç Ajansı (NCA), grubun piyasada büyük talep gören nitril eldivenlerden milyonlarca kutu tedarik edebileceğini iddia ederek resmi kurumları ve özel sektör temsilcilerini ikna ettiğini, ancak hiçbir teslimat yapmadığını açıkladı. Soruşturma kapsamında ele geçirilen varlıklar arasında Rolls-Royce, Bentley ve Porsche gibi prestijli markaların yanı sıra Rolex ve Patek Philippe gibi pahalı saatler yer alıyor. NCA yetkilileri, suç örgütünün salgının yarattığı kaos ve aciliyetten faydalanarak karmaşık bir dolandırıcılık ağı kurduğunu belirtti.
Dolandırıcılık ağı nasıl işledi?
Soruşturma kapsamında elde edilen bilgilere göre, suç örgütü üyeleri sahte e-posta adresleri ve belgeler kullanarak kendilerini büyük bir tıbbi malzeme tedarikçisi olarak tanıttı. İngiltere Sağlık Bakanlığı'na bağlı kurumlar ve özel hastaneler, nitril eldivenlerin hızlı teslimi için yüksek meblağlarda ön ödeme yaptı. Ancak sipariş edilen eldivenlerin hiçbiri teslim edilmedi. NCA, grubun bu yöntemle en az 10 milyon sterlin (yaklaşık 12 milyon dolar) dolandırdığını tahmin ediyor. Paraların büyük kısmı offshore hesaplara aktarılırken, bir kısmı da lüks tüketim ve gayrimenkul yatırımlarına yönlendirildi. Operasyon kapsamında şimdiye kadar 5 kişi gözaltına alınırken, bazı şüphelilerin yurt dışına kaçtığı bildirildi.
Küresel boyut: Covid fırsatçılığı
Covid-19 salgını, dünya genelinde tıbbi malzeme tedarikinde büyük bir açığa yol açmış ve bu durum dolandırıcılar için verimli bir zemin oluşturmuştu. Birleşmiş Milletler ve Interpol, salgının ilk yılında sahte veya var olmayan tıbbi ekipmanlarla ilgili dolandırıcılık vakalarında yüzde 400 artış kaydetti. Özellikle maske, eldiven ve solunum cihazı gibi kritik malzemelerin tedarikinde devletlerin aceleci davranması, suç örgütlerinin işini kolaylaştırdı. İngiltere'deki bu vaka, kamu kaynaklarının kötüye kullanımının yanı sıra, salgın döneminde artan fırsatçı suçların bir örneği olarak kayıtlara geçti. NCA, benzer dolandırıcılık girişimlerine karşı uyarıda bulunarak, kamu kurumlarının tedarik süreçlerinde daha sıkı denetim yapması gerektiğini vurguladı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu haber, salgın döneminde tıbbi malzeme tedarikinde yaşanan küresel sorunları hatırlatması açısından önemlidir. Türkiye de pandemi döneminde maske ve solunum cihazı gibi ürünlerde benzer dolandırıcılık girişimlerine maruz kalmış, bazı firmalar sahte tedarikçiler tarafından mağdur edilmiştir. Türkiye'nin, özellikle kamu ihale süreçlerinde şeffaflığı artırması ve uluslararası tedarik zincirlerinde güvenilirliği esas alması bu tür olayların tekrarlanmasını önleyebilir. Ayrıca, Interpol ve Europol gibi uluslararası kuruluşlarla iş birliği, sınır ötesi dolandırıcılık ağlarının çökertilmesinde kritik rol oynayabilir.
