Çin'in doğusundaki Şanghay'da yaşayan 74 yaşındaki Yingzi, bembeyaz saçları, rengarenk kıyafetleri ve sarsılmaz özgüveniyle internette fırtınalar estiriyor. Sosyal medyada 2 milyondan fazla takipçisi bulunan 'kız gibi büyükanne' lakaplı Yingzi, şehir sokaklarında topuklu ayakkabılarla dans edip poz vererek yaşlılık algısına meydan okuyor. Videoları milyonlarca kez izlenen Yingzi, hem Çin'de hem de dünyada yaşlı bireylerin sosyal medyadaki yükselen temsiliyetinin sembol isimlerinden biri haline geldi.
Genç ruh, yaşlı beden: Yingzi'nin ilham veren hikayesi
74 yaşındaki Yingzi, torunu olduğu halde kendini 'kız gibi' hissettiğini söylüyor. Ona göre yaş, bir rakamdan ibaret. Beyaz saçlarını boyamayı reddeden Yingzi, doğal görünümünü gururla taşıyor. Gardırobu ise neon yeşillerden mor ceketlere, desenli eteklerden platform ayakkabılara kadar uzanan bir renk cümbüşü. Şanghay'ın tarihi sokaklarında dans ederken çekilen videoları, gençler kadar yaşlı takipçilerden de büyük ilgi görüyor. Yingzi, 'Her yaşta güzel olabilirsiniz, yeter ki içinizdeki çocuğu kaybetmeyin' mesajıyla birçok kişiye ilham oluyor.
Çin'de sosyal medya platformları, özellikle Douyin (TikTok'un Çin versiyonu), yaşlı içerik üreticilerinin yükselişine tanıklık ediyor. Yingzi gibi 60 yaş üstü fenomenler, moda, yemek, seyahat gibi konularda içerik üreterek hem kendilerini ifade ediyor hem de büyük kitlelere ulaşıyor. Bu durum, Çin'de hızla yaşlanan nüfusun teknolojiyle olan ilişkisini de gözler önüne seriyor. Devlet istatistiklerine göre 2023 itibarıyla Çin'de 60 yaş üstü nüfus 300 milyonu aşmış durumda. Bu kitlenin sosyal medyaya aktif katılımı, hem ekonomik hem de kültürel bir dönüşümün habercisi.
Yaşlılık algısı değişiyor: Küresel bir akım
Yingzi'nin başarısı, sadece Çin'le sınırlı kalmadı. Uluslararası medyada da geniş yer bulan 'girlish grandma' hikayesi, yaşlılığa dair kalıp yargıları sorgulatıyor. Batı'da da benzer örnekler var; İtalyan moda ikonu Iris Apfel 100 yaşında vefat etmiş, Amerikalı aktris Betty White 99 yaşında hâlâ aktif içerik üretiyordu. Yingzi ise Asya kıtasında bu akımın en güçlü temsilcilerinden. Onun videosunu izleyen bir genç, 'Büyükannem de böyle olmak isterdim' yorumu yaparken, yaşlı bir takipçi ise 'Ben de artık saçlarımı boyamayacağım' diyerek Yingzi'den ilham aldığını belirtiyor.
Psikologlar, bu tür fenomenlerin toplumda yaşlılığa bakışı olumlu yönde etkilediğini, özellikle emeklilik sonrası depresyon ve yalnızlıkla mücadelede ilham kaynağı olduğunu vurguluyor. Çin gibi yaşlı nüfusun hızla arttığı bir ülkede, bu tür rol modellerin kamu sağlığı ve sosyal uyum açısından da önemi büyük.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin sosyal ve kültürel politikaları açısından dolaylı da olsa bir referans noktası sunuyor. Türkiye'de de yaşlı nüfus oranı giderek artıyor; TÜİK verilerine göre 65 yaş üstü nüfus 2023'te %10,2'ye ulaştı. Yingzi gibi fenomenler, Türkiye'deki yaşlı bireylerin sosyal hayata aktif katılımı ve teknoloji kullanımı konusunda ilham verici bir örnek oluşturabilir. Ayrıca, Türkiye'de son yıllarda 'yaşlı dostu' politikalar ve aktif yaşlanma programları gündemdeyken, bu tür uluslararası örnekler kamuoyu farkındalığı yaratmak ve yaşlılık algısını dönüştürmek için referans alınabilir. Küresel bir akım olan 'yaşlanma karşıtı' değil, 'yaşlanmayı kucaklayan' bu yaklaşım, Türk medyasında da daha fazla yer bulmayı hak ediyor.
