Yeni uydu görüntüleri, Çin’in Güney Çin Denizi’ndeki Antilop Resifi’nde (Antelope Reef) yürüttüğü büyük ölçekli toprak ıslahı çalışmalarının son aşamaya geldiğini ortaya koyuyor. 22 Haziran 2024 tarihinde çekilen bir görüntüde, Paracel Adaları’ndaki gözyaşı damlası şeklindeki mercan adasının lagününde daha önce faaliyet gösteren tarama gemilerinin yerini yük mavnalarının aldığı görülüyor. Araştırmacılara göre bu, Çin’in tartışmalı adadaki inşaatının büyük ölçüde tamamlandığına işaret ediyor.
Antilop Resifi’ndeki inşaatın arka planı
Antilop Resifi, Paracel Adaları’nın batı kesiminde, Vietnam ve Çin arasında egemenlik tartışması bulunan bir mercan adası. Çin, burayı 2014 yılından bu yana büyük bir toprak ıslahı projesine dahil etti. Proje kapsamında ada üzerinde pistler, hangarlar, radar istasyonları ve askeri tesisler inşa edildi. Haziran 2024 itibarıyla lagün içindeki tarama faaliyetlerinin durması, ada üzerindeki kalıcı yapıların tamamlanmak üzere olduğunu gösteriyor.
ABD merkezli düşünce kuruluşu Asia Maritime Transparency Initiative (AMTI) tarafından yayınlanan rapora göre, resifin kuzey kesiminde yeni bir iskele inşa edildi ve ada yüzeyi büyük ölçüde betonla kaplandı. Bu, Çin’in bölgededeki askeri varlığını pekiştirme stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Çin, Güney Çin Denizi’ndeki dokuz çizgi hattı (nine-dash line) üzerinde hak iddia ediyor ve bu bölgedeki adaları askeri üsler haline getiriyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Çin’in bu adadaki inşaatı, Filipinler, Vietnam ve diğer Güneydoğu Asya ülkeleri tarafından endişeyle karşılanıyor. Özellikle Filipinler, yakın zamanda Manila’daki bir üste Çin gemilerinin varlığına dikkat çekmişti. ABD ise bölgedeki müttefikleriyle ortak tatbikatlar düzenleyerek Çin’in genişlemesine karşı mesaj veriyor. Antilop Resifi’nin tamamlanması, Çin’in Güney Çin Denizi’ndeki stratejik nüfuzunu daha da artıracak. Ayrıca, Paracel Adaları üzerindeki egemenlik anlaşmazlığı, uluslararası hukuk açısından da tartışmalı. Uluslararası Adalet Divanı’nın Güney Çin Denizi Tahkimi kararına rağmen Çin, bölgede askeri varlığını sürdürüyor. Bu durum, bölgede gerginliğin tırmanmasına neden olabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Güney Çin Denizi’nde doğrudan bir toprak iddiası olmamakla birlikte, Asya-Pasifik bölgesindeki güç dengelerini yakından takip etmektedir. Çin’in bölgedeki askeri yığınak yapması, küresel tedarik zincirleri ve deniz ticareti açısından risk oluşturmaktadır. Türkiye’nin ekonomik ilişkileri açısından Çin’in bu hamlesi, Beijing’in daha saldırgan bir dış politika izlemesine neden olabilir. Ayrıca, ABD ile Çin arasındaki rekabet, Türkiye’nin jeopolitik konumunu da etkileyebilir. Doğu Akdeniz’deki egemenlik tartışmalarına benzer bir şekilde, uluslararası hukukun ihlali, Türkiye’nin benzer durumlardaki tutumunu etkileyebilir. Özetle, bu gelişme küresel güç dengelerini etkileyebilecek potansiyele sahiptir.
