Çin'in ekonomik büyümeyi desteklemek amacıyla yaklaşık altı ay önce duyurduğu 119 milyar dolarlık kilit fon programı henüz hayata geçirilemedi. Caitong Securities Co. analistlerine göre, bu gecikme programın etkisini azaltabilir ve ekonomik büyüme yavaşlarken hükümetin hedeflerine ulaşmasını zorlaştırabilir.
Gelişmenin Arka Planı
Çin hükümeti, geçen yılın sonlarında ekonomiyi canlandırmak ve altyapı yatırımlarını hızlandırmak için 850 milyar yuan (yaklaşık 119 milyar dolar) tutarında ek devlet tahvili ihracı planını açıklamıştı. Bu programın, özellikle konut krizi ve ihracattaki yavaşlama nedeniyle zor günler geçiren ekonomiye can suyu olması bekleniyordu. Ancak Caitong Securities'in raporuna göre, fonların dağıtımı ve projelerin onaylanması süreci beklenenden daha yavaş ilerliyor. Analistler, bu durumun yatırımların önümüzdeki aylarda beklenen desteği sağlayamayabileceğine işaret ettiğini belirtiyor.
Programın gecikmesi, Çin'in ekonomik büyüme hedeflerini yakalamakta zorlandığı bir döneme denk geliyor. Ülkenin 2023 yılı büyüme hedefi yaklaşık %5 olarak belirlenmişti, ancak emlak sektöründeki durgunluk ve tüketici güvenindeki zayıflık bu hedefe ulaşmayı güçleştiriyor. Fonların zamanında dağıtılmaması, altyapı harcamalarının ve diğer teşvik önlemlerinin etkisini geciktirebilir ve ekonomideki toparlanmayı yavaşlatabilir.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Çin'in ekonomik performansı, küresel ekonomi üzerinde doğrudan etkiye sahip. Çin, dünyanın ikinci büyük ekonomisi olarak küresel ticaretin ve tedarik zincirlerinin önemli bir parçasını oluşturuyor. Bu nedenle, Çin'deki yatırım yavaşlaması, başta Asya ülkeleri olmak üzere dünya genelinde talep ve fiyat istikrarını etkileyebilir. Özellikle emtia ihracatçısı ülkeler, Çin'in altyapı harcamalarındaki olası düşüşten etkilenebilir. Ayrıca, Batılı merkez bankalarının faiz artırımlarının ardından küresel piyasalar zaten hassas bir dönemden geçerken, Çin'in teşviklerinin gecikmesi küresel ekonomik toparlanma beklentilerini de zayıflatabilir.
Uzmanlar, Çin hükümetinin önümüzdeki aylarda programın uygulamasını hızlandırmasını bekliyor. Ancak yerel yönetimlerin borçluluk düzeyleri ve proje hazırlık süreçleri gibi yapısal sorunların programın etkinliğini sınırlayabileceği belirtiliyor. Çin Maliye Bakanlığı, fonların bu yılın ilk çeyreğinde büyük ölçüde dağıtılacağını açıklamıştı, ancak şu ana kadar somut ilerleme sağlanamadı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Çin'in yatırım programındaki gecikme, Türkiye'yi doğrudan etkileyen bir gelişme olmasa da küresel ekonomik dengeler açısından önem taşıyor. Çin ekonomisinin yavaşlaması, küresel talebi ve emtia fiyatlarını etkileyebilir; bu da Türkiye gibi ithalata bağımlı ve dış ticaret açığı yüksek bir ülke için dolaylı sonuçlar doğurabilir. Öte yandan, Çin'in altyapı yatırımları, Türkiye'yi de içine alan Kuşak ve Yol Girişimi kapsamındaki projelere yönlendirilebilir. Bu nedenle, Türkiye'nin Çin'deki ekonomik gelişmeleri yakından izlemesi ve kendi yatırım ve ticaret stratejilerini buna göre şekillendirmesi faydalı olacaktır.
