Çin'in Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Fu Cong, İsrail'e Gazze Şeridi'ndeki ateşkesi ihlal eden eylemlerine son vermesi çağrısında bulundu. BM Güvenlik Konseyi'nde yaptığı konuşmada Fu, İsrail ordusunun Gazze'de sivil yerleşimlere yönelik saldırılarının ve Filistinli sivillere yönelik şiddetin uluslararası hukukun açık ihlali olduğunu vurguladı. Çinli diplomat, İsrail'in uluslararası toplumun ateşkes çağrılarına kulak vermediğini belirterek, BM Güvenlik Konseyi'nin bu konuda daha etkin adımlar atması gerektiğini ifade etti. Fu Cong, insani yardımların Gazze'ye kesintisiz ulaştırılması ve sivil kayıpların önlenmesi için acil önlemler alınmasını talep etti.
Gelişmenin arka planı
İsrail ile Hamas arasında Kasım 2023'te varılan geçici ateşkes, tarafların karşılıklı ihlalleri nedeniyle kısa sürede çökmüştü. Ateşkesin ardından İsrail ordusunun Gazze'nin kuzey ve güney bölgelerine düzenlediği hava saldırıları ve kara operasyonları yeniden başlamış, binlerce Filistinli sivil hayatını kaybetmişti. BM verilerine göre, çatışmaların başladığı Ekim 2023'ten bu yana Gazze'de 30 binden fazla kişi öldü, 70 bine yakın kişi yaralandı. İsrail, Hamas'ın elinde hâlâ rehineler bulunduğunu ve bu nedenle askeri operasyonları sürdürmek zorunda olduğunu savunuyor. Ancak uluslararası toplum, İsrail'in orantısız güç kullandığı ve sivil kayıpların kabul edilemez boyutlara ulaştığı konusunda uyarılarda bulunuyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Çin'in bu çağrısı, Pekin'in Ortadoğu'da artan diplomatik rolünün bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Çin, Suudi Arabistan ile İran arasında arabuluculuk yaparak bölgesel nüfuzunu artırmış; Filistin sorununda da daha aktif bir tutum sergilemeye başlamıştı. ABD ise İsrail'in en büyük müttefiki olarak ateşkes ihlallerine karşı daha temkinli bir dil kullanıyor. Washington, Tel Aviv'e askeri ve diplomatik destek vermeye devam ederken, sivil kayıpların azaltılması için İsrail'e baskı yapıyor. BM Güvenlik Konseyi'nde ise Rusya ve Çin, İsrail'e yaptırım uygulanmasını öngören karar tasarılarını sunarken, ABD bu girişimleri veto ediyor. Bu durum, BM'nin etkisiz kaldığı eleştirilerini beraberinde getiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin davasına verdiği destekle bilinen ülkelerin başında geliyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan, İsrail'in Gazze saldırılarını defalarca kınamış ve uluslararası topluma harekete geçme çağrısı yapmıştı. Çin'in BM'deki bu çıkışı, Türkiye'nin ateşkes ihlallerine yönelik tutumuyla paralellik gösteriyor. Ankara, BM Güvenlik Konseyi'nde daha sert yaptırımların uygulanmasını savunurken, Çin'in de benzer bir pozisyon alması bölgesel iş birliği açısından önemli. Ancak Türkiye'nin NATO üyesi olması ve ABD ile ilişkileri, İsrail'e karşı daha radikal adımlar atmasını sınırlayabiliyor. Bu gelişme, Türkiye'nin Filistin konusunda uluslararası platformlarda yalnız olmadığını gösterirken, Çin ile olası bir diplomatik koordinasyonun Ankara'nın elini güçlendirebileceğine işaret ediyor.
