Çin yapay zeka (YZ) şirketlerinin hisseleri, Pekin yönetiminin sektöre yönelik destekleyici politika sinyalleri ve teknolojiye yönelik küresel talebin canlı kalmasıyla birlikte keskin bir yükseliş kaydetti. Yatırımcıların, özellikle büyük dil modelleri ve otonom sistemler gibi alanlarda Çinli firmaların rekabet gücüne olan güveni arttı. Hangzhou merkezli DeepSeek'in geçtiğimiz haftalarda attığı adımlar da sektördeki iyimserliği körükledi.
Gelişmenin Arka Planı
Pazartesi günü Hong Kong'da işlem gören başta SenseTime, Baidu ve Alibaba olmak üzere yapay zeka odaklı şirketlerin hisseleri yüzde 5 ila 10 arasında değer kazandı. Şanghay ve Shenzhen borsalarında da benzer bir hareketlilik görüldü. Yatırımcılar, Çin Ulusal Halk Kongresi'nde yapay zeka ve dijital ekonominin kalkınma öncelikleri arasında vurgulanmasını olumlu karşıladı. Ayrıca ABD'nin çip ihracatına yönelik kısıtlamalarına rağmen Çinli şirketlerin alternatif tedarik zincirleri oluşturma çabaları da dikkat çekiyor.
Analistlere göre, Pekin'in yarı iletken üretiminde kendi kendine yeterlilik hedefi ve yapay zeka altyapısına yaptığı kamu yatırımları, sektörü dış şoklara karşı daha dirençli hale getirdi. Öte yandan, Çin'in üretim ve hizmet sektörlerinde yapay zeka entegrasyonunun hızlanması, verimlilik artışı beklentilerini besliyor. DeepSeek, ChatGPT'ye rakip olarak konumlandırdığı büyük dil modelini ücretsiz olarak sunarak Çin pazarını canlandırdı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Çin'deki bu ralli, küresel yapay zeka yatırımlarının arttığı bir döneme denk geliyor. ABD'de NVIDIA ve Microsoft gibi devlerin hisseleri de yükselirken, yatırımcılar Çinli firmaların daha düşük değerlemelerini fırsat olarak görüyor. Ancak jeopolitik riskler ve ABD'nin teknoloji kısıtlamaları, uzun vadeli belirsizlik yaratıyor. Çin'in güneyindeki Shenzhen ve Hong Kong borsaları, Asya-Pasifik bölgesindeki teknoloji hisselerine yön veriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Çin yapay zeka hisselerindeki bu yükseliş, küresel teknoloji yatırımlarının yönünü gösteriyor. Türkiye, kendi yapay zeka ekosistemini geliştirirken Çin'deki politika desteklerini ve özel sektör hamlelerini yakından takip etmeli. Ayrıca, ABD-Çin arasındaki teknoloji rekabeti, Türkiye'nin alternatif tedarik zincirleri ve iş birlikleri arayışında fırsatlar sunabilir. Yerli yapay zeka girişimlerinin küresel pazarda rekabet edebilmesi için kamu-özel sektör iş birliği ve teşvik mekanizmaları kritik önem taşıyor.
