Çin'in başkenti Pekin'de, 'Kaz Bacağı Teyze' (Goose Leg Auntie) olarak bilinen 56 yaşındaki seyyar satıcı Chen Xiufeng, 16 yuan (yaklaşık 2 ABD doları) karşılığında sattığı kızarmış kaz bacaklarının hammaddesinde hile yaptığı iddiasıyla sosyal medyada yoğun eleştiriye maruz kaldı. Chen Xiufeng, WeChat üzerinden oluşturduğu ön sipariş grupları sayesinde kısa sürede sadık bir müşteri kitlesi edinmiş, 'Kaz Bacağı Teyze' olarak anılmaya başlamıştı. Ancak Pekin Belediyesi Gıda Güvenliği Denetim Birimi'nin yaptığı sürpriz bir denetimde, tezgahta kullanılan etlerin kaz değil, daha ucuz olan ördek bacağı olduğu tespit edildi. Olay, Çin'de sokak yemekleri kültürü ve gıda güvenliği konusundaki hassasiyeti yeniden gündeme taşıdı.
Gelişmenin arka planı: Sosyal medyadan yükselen bir fenomen
Chen Xiufeng, yaklaşık iki yıl önce Pekin'in Chaoyang semtinde küçük bir tezgahta kızarmış kaz bacağı satmaya başladı. Müşterilerine 'organik ve yerel üretim' vurgusu yapan Chen, özellikle WeChat grupları aracılığıyla günlük 500'e yakın sipariş alıyordu. Müşterileri arasında üniversite öğrencileri ve ofis çalışanları ağırlıktaydı. 16 yuan gibi cazip bir fiyatla sunduğu ürün, piyasadaki benzer kaz bacağı fiyatlarının yaklaşık yarısıydı. Bu durum, bazı müşterilerde şüphe uyandırmış olsa da, Chen'in sosyal medyadaki popülaritesi sayesinde eleştiriler kısa sürede bastırılmıştı.
Geçtiğimiz hafta, bir müşterinin şikayeti üzerine Pekin Belediyesi Gıda Güvenliği Denetim Birimi harekete geçti. Ekipler, bir saatlik denetimde tezgahtaki etlerin kaz değil, ördek olduğunu belirledi. Ayrıca tezgahta hijyen kurallarına uyulmadığı, etlerin açıkta bekletildiği ve soğutma koşullarının yetersiz olduğu tespit edildi. Chen Xiufeng, ifadesinde 'Maliyetleri düşürmek ve müşterilere uygun fiyat sunmak için ördek bacağı kullandığını, ancak lezzet farkının neredeyse hissedilmediğini' söyledi. Ancak bu açıklama, sosyal medyada 'Kaz Bacağı Teyze' etiketiyle dönen tartışmaları daha da alevlendirdi.
Bölgesel ve küresel boyut: Çin'de sokak yemekleri ve gıda güvenliği krizi
Çin'de sokak yemekleri, özellikle büyük şehirlerde milyonlarca insanın günlük beslenme ihtiyacını karşılıyor. Ancak bu sektör, denetim zafiyetleri ve hijyen sorunlarıyla sık sık gündeme geliyor. 'Kaz Bacağı Teyze' olayı, sosyal medya fenomenlerinin ticari güvenilirliği konusundaki endişeleri de beraberinde getirdi. Çin'de birçok sokak satıcısı, düşük fiyatlarla müşteri çekmek için daha ucuz hammaddeler kullanıyor. Bu durum, gıda güvenliği açısından ciddi riskler oluşturuyor.
Küresel ölçekte ise, Çin'deki gıda güvenliği skandalları, uluslararası tüketici güvenini sarsıyor. Özellikle Asya pazarında Çin yapımı gıda ürünlerine yönelik şüpheler artıyor. Ancak Çin hükümeti, son yıllarda gıda güvenliği denetimlerini sıkılaştırmış durumda. 2023 yılında yürürlüğe giren yeni düzenlemelerle, sokak satıcılarına yönelik cezai yaptırımlar artırıldı. Chen Xiufeng, bu kapsamda 10 bin yuan para cezasına çarptırılabilir ve tezgahtarlık ruhsatı iptal edilebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu olay, Türkiye'de de benzer şekilde sokak yemekleri ve gıda güvenliği tartışmalarını akla getiriyor. Türkiye'de özellikle büyükşehirlerde döner, lahmacun, midye dolma gibi sokak lezzetlerinde hammadde kalitesi sık sık sorgulanıyor. Çin'deki bu skandal, Türkiye'de gıda denetimlerinin önemini bir kez daha hatırlatıyor. Ayrıca sosyal medya fenomenlerinin tüketici algısını yönlendirme gücü, Türkiye'de de benzer vakaların yaşanabileceğini gösteriyor. Türkiye'nin gıda güvenliği altyapısını güçlendirmesi ve sokak satıcılarına yönelik denetimleri artırması, bu tür olayların önüne geçilmesi açısından kritik önem taşıyor.
