Çin Halk Kurtuluş Ordusu Donanması (PLAN), Pazartesi günü Güney Çin Denizi’nden Pasifik Okyanusu’na doğru denizaltından fırlatılan bir balistik füze (SLBM) testi gerçekleştirdi. Test, Rusya ile yıllık ortak deniz tatbikatının başlamasıyla aynı güne denk geldi. Çin’in stratejik nükleer denizaltısı, eğitim amaçlı sahte savaş başlığı taşıyan bir füze fırlattı.
Testin Detayları ve Stratejik Anlamı
Pentagon yetkililerine göre, Çin’in bir Jin sınıfı nükleer denizaltı, Pazartesi günü erken saatlerde Güney Çin Denizi’nden bir Julang-3 (JL-3) denizaltından fırlatılan balistik füze ateşledi. Füze, yaklaşık 12.000 kilometre menzile sahip ve ABD’nin batı kıyılarına kadar ulaşabiliyor. Test, Çin’in ilk kez bu kadar uzun menzilli bir SLBM’yi operasyonel bir denizaltından ateşlemesi olarak kaydedildi. Daha önceki JL-3 testleri 2021 ve 2022 yıllarında yapılmıştı ancak bunlar karadan veya test platformlarından gerçekleştirilmişti. Bu test, Çin’in denizaltı tabanlı nükleer caydırıcılık kabiliyetinin önemli bir aşaması olarak değerlendiriliyor.
Çin resmi makamları testi doğrulamazken, ABD Savunma Bakanlığı’ndan bir yetkili, füzenin Pasifik Okyanusu’na düştüğünü ve herhangi bir kara parçasını tehdit etmediğini açıkladı. Test, aynı zamanda Çin ve Rusya donanmalarının ortaklaşa düzenlediği “Deniz İşbirliği 2024” tatbikatının başlangıcına işaret ediyor. Tatbikat kapsamında her iki ülkenin savaş gemileri Güney Çin Denizi’nde denizaltı karşıtı harbin yanı sıra hava savunma ve denizde ikmal tatbikatları yapacak.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu füze testi, bölgedeki güç dengelerini ve Çin’in askeri kapasitesini gözler önüne seriyor. Güney Çin Denizi’nde hakimiyet iddiaları bulunan Çin, bu testle birlikte ABD ve müttefiklerine karşı caydırıcılığını artırmayı hedefliyor. Uzmanlar, JL-3 füzesinin ABD’nin füze savunma sistemlerini aşabilecek kapasitede olduğunu ve Çin’in nükleer üçlünün deniz ayağını güçlendirdiğini belirtiyor. Ayrıca Rusya ile ortak tatbikat, iki ülkenin ABD hegemonyasına karşı askeri işbirliğini derinleştirdiğinin bir göstergesi. Çin, geçtiğimiz yıllarda Rusya ile ortak hava ve deniz tatbikatlarını sıklaştırmış, hatta bazı tatbikatları Akdeniz’e kadar genişletmişti.
Bu gelişmeler, özellikle Tayvan ve Hint-Pasifik bölgesinde tansiyonu yükseltebilir. ABD, Çin’in bu tür testlerinin bölgesel istikrarı bozduğunu savunurken, Çin ise testlerin savunma amaçlı olduğunu ve uluslararası hukuka uygun olduğunu iddia ediyor. Öte yandan, Rusya’nın Ukrayna savaşı nedeniyle Batı ile ilişkilerinin bozulduğu bir dönemde, Çin ile askeri işbirliğini artırması, Moskova’nın yalnızlığına çare aradığı şeklinde yorumlanıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme Türkiye’nin güvenlik politikaları açısından doğrudan bir etki yaratmasa da, küresel güç dengelerindeki değişime işaret ediyor. Çin-Rusya askeri işbirliğinin derinleşmesi, NATO’nun doğu kanadındaki tehdit algısını artırırken, Türkiye’nin de içinde bulunduğu ittifak sistemlerini etkileyebilir. Ayrıca, Hint-Pasifik bölgesinde artan gerilim, Türkiye’nin Asya-Pasifik’teki ticari ve diplomatik ilişkilerini gözden geçirmesine neden olabilir. Füze teknolojilerindeki bu tür ilerlemeler, Türkiye’nin kendi füze savunma sistemlerini ve caydırıcılık kapasitesini geliştirme çabalarına da bir referans oluşturmaktadır.
