Çin, 568 milyar dolarlık sosyal güvenlik fonunun Hong Kong ile olan yatırım kanalı üzerinden offshore tahvil satın almasına izin vermeyi planlıyor. Konuya yakın kaynaklara göre bu adım, Asya'nın finans merkezinde yuan cinsi varlıklara olan talebi artırmaya yönelik son çaba olarak öne çıkıyor. Düzenlemenin, Çin ana karasındaki yatırımcıların Hong Kong'daki Bond Connect programı aracılığıyla uluslararası tahvillere erişimini genişletmesi bekleniyor.
Gelişmenin Arka Planı
Çin Sosyal Güvenlik Fonu, ülkenin emeklilik yükümlülüklerini karşılamak için oluşturulmuş devasa bir devlet varlık fonu. Yaklaşık 568 milyar dolarlık büyüklüğüyle dünyanın en büyük kamu fonlarından biri. Şimdiye kadar fonun yatırımları büyük ölçüde yurt içi piyasalara ve sınırlı sayıda offshore varlığa odaklanmıştı. Yeni plan, fonun Güney Yönlü Bond Connect (Southbound Bond Connect) adı verilen ve Çin ana karasındaki kurumsal yatırımcıların Hong Kong'daki tahvil piyasasına erişimini sağlayan programa dahil edilmesini öngörüyor.
Southbound Bond Connect, Eylül 2021'de başlatılmıştı ve o tarihten bu yana Çinli yatırımcıların Hong Kong'da işlem gören offshore tahvilleri alıp satmasına imkân tanıyor. Ancak sosyal güvenlik fonu gibi büyük kamu fonlarının bu kanala dahil edilmesi, programın hacmini ve etkisini önemli ölçüde artıracak. Kaynaklar, düzenleyici kurumların Çin Merkez Bankası (PBOC) ve Hong Kong Para Otoritesi'nin teknik altyapı ve risk yönetimi konularında çalışmalarını sürdürdüğünü belirtiyor. Resmi bir takvim açıklanmadı ancak planın önümüzdeki aylarda hayata geçirilebileceği ifade ediliyor.
Çin'in bu hamlesi, son yıllarda artan sermaye çıkışı baskısı ve yuanın değer kaybı endişelerine karşı bir denge unsuru olarak görülüyor. Pandemi sonrası toparlanmanın beklenenden yavaş seyretmesi, emlak sektöründeki kriz ve jeopolitik gerilimler, yabancı yatırımcıların Çin varlıklarına olan ilgisini azaltmıştı. Sosyal güvenlik fonunun offshore tahvil alımları, Hong Kong piyasasına likidite sağlayarak yuan cinsi varlıklara olan talebi canlandırabilir. Ayrıca bu adım, Hong Kong'un uluslararası finans merkezi konumunu güçlendirmeye yönelik bir mesaj niteliği taşıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Hong Kong, 2019'daki protestolar ve ardından gelen Ulusal Güvenlik Yasası'nın yarattığı belirsizlik ortamında uluslararası yatırımcılar nezdinde itibar kaybı yaşamıştı. Pekin yönetimi, şehrin finans merkezi statüsünü korumak için çeşitli adımlar atıyor. Southbound Bond Connect'in genişletilmesi ve sosyal güvenlik fonunun bu kanala dahil edilmesi, Hong Kong'un Çin ile küresel piyasalar arasındaki köprü rolünü pekiştirebilir. Öte yandan, ABD ile yaşanan teknoloji ve ticaret gerilimleri, Çin'in dışa açılım stratejisini zorlaştırıyor. Çin, bir yandan sermaye hesabını kontrollü şekilde açarken diğer yandan yuanın uluslararasılaşmasını teşvik ediyor. Sosyal güvenlik fonunun offshore yatırımları, bu stratejinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Küresel tahvil piyasaları açısından bakıldığında, Çin'in dev fonunun uluslararası tahvillere yönelecek olması, özellikle Asya ve gelişmekte olan ülke tahvillerine olan talebi artırabilir. Ancak fonun yatırım tercihleri, jeopolitik riskler ve getiri beklentileri doğrultusunda şekillenecek. Analistler, başlangıçta sınırlı bir pilot uygulama ile başlanabileceğini, zamanla kapsamın genişletilebileceğini öngörüyor. Çin'in sosyal güvenlik fonu, daha önce de yurt dışı piyasalarda hisse senedi ve tahvil yatırımları yapmıştı ancak bu yatırımlar kota ve onay süreçlerine tabiydi. Yeni düzenleme, fonun Hong Kong üzerinden daha esnek bir şekilde offshore tahvil almasını sağlayabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Çin'in sosyal güvenlik fonunu Hong Kong üzerinden offshore tahvillere yönlendirme planı, doğrudan Türkiye'yi hedeflemese de küresel sermaye akımları ve gelişmekte olan piyasalar üzerinden dolaylı etkiler yaratabilir. Çin'in yuan cinsi varlıklara talebi artırma çabası, uzun vadede doların hakimiyetini sarsabilecek adımların parçası. Türkiye gibi yüksek dış finansman ihtiyacı olan ülkeler için Çin'den gelebilecek ek tahvil talebi, borçlanma maliyetlerini bir miktar düşürebilir. Ancak jeopolitik riskler ve Çin'in öncelikli olarak kendi bölgesel piyasalarına odaklanması nedeniyle bu etkinin sınırlı kalması bekleniyor. Yine de Çin'in finansal açılım hamleleri, Türkiye'nin çok kutuplu dış ekonomik stratejisi açısından izlenmeye değer.
