Fransız spor gazetecisi Christophe Gleizes'in, Cezayir'de terör suçlamasıyla yargılandığı davada af yolu açıldı. Gleizes'in avukatları, ülkenin en yüksek temyiz mahkemesi olan Cour de Cassation'ın, savcılığın cezanın artırılması yönündeki itirazını reddettiğini ve bunun cumhurbaşkanlığı affına zemin hazırladığını duyurdu. 2024 yılından bu yana Cezayir'de tutuklu bulunan gazeteci, yerel makamlar tarafından 'terör eylemlerine destek' ile suçlanıyordu. Ancak uluslararası basın örgütleri ve Fransa hükümeti, Gleizes'in ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor. Cezayir Devlet Başkanı'nın af yetkisini kullanıp kullanmayacağı ise merak konusu.
Davanın arka planı ve hukuki süreç
Christophe Gleizes, 2024 yılının başında Cezayir'de bir spor etkinliğini takip ederken gözaltına alındı. Gözaltı sürecinin ardından 'terör örgütüne üye olma' ve 'devlet güvenliğine karşı faaliyetlerde bulunma' suçlamalarıyla tutuklandı. Fransa merkezli insan hakları örgütleri, suçlamaların mesnetsiz olduğunu ve Gleizes'in sadece gazetecilik faaliyeti yürüttüğünü belirtti. Dava sürecinde ilk derece mahkemesi, gazeteciyi 10 yıl hapis cezasına çarptırdı. Ancak temyiz aşamasında Ceza Dairesi, cezayı 3 yıla indirdi. Savcılık bu karara itiraz ederek cezanın tekrar artırılmasını talep etti. Yargıtay'ın (Cour de Cassation) savcılığın itirazını reddetmesi, kararın kesinleşmesine ve af sürecinin önünün açılmasına yol açtı.
Gleizes'in avukatları, Yargıtay kararının ardından yaptıkları açıklamada, müvekkillerinin cumhurbaşkanlığı affına başvurabileceğini ve bu sürecin hızla sonuçlanmasını beklediklerini ifade etti. Cezayir hukukuna göre, cumhurbaşkanı, mahkeme kararlarını af yoluyla kaldırabiliyor. Fransa Dışişleri Bakanlığı da konuyla yakından ilgilendiklerini ve vatandaşlarının adil bir şekilde serbest bırakılması için diplomatik girişimlerini sürdürdüklerini bildirdi.
Bölgesel ve küresel boyut
Gleizes davası, Fransa ve Cezayir arasında son yıllarda gerginleşen ilişkilerin yeni bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Sömürge geçmişi ve göç politikaları nedeniyle iki ülke arasında zaman zaman krizler yaşanıyor. Fransız gazetecinin tutuklanması, Avrupa Birliği ve uluslararası basın örgütleri tarafından da eleştirildi. Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) örgütü, Cezayir'i basın özgürlüğü ihlalleri konusunda uyardı. Öte yandan Cezayir, iç güvenlik gerekçesiyle bazı yabancı gazetecilere yönelik sert önlemler almakla suçlanıyor. Bu dava, Kuzey Afrika'da ifade özgürlüğü ve hukukun üstünlüğü tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.
Analistler, Yargıtay'ın savcılık itirazını reddetmesinin, Cezayir'de yargının bir ölçüde bağımsız hareket ettiğinin işareti olabileceğini belirtiyor. Ancak cumhurbaşkanlığı affının siyasi bir karar olduğu ve iki ülke arasındaki diplomatik dengelere bağlı olarak şekilleneceği vurgulanıyor. Fransa'nın, Gleizes'in serbest bırakılması için Cezayir yönetimiyle yoğun temas halinde olduğu biliniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Cezayir ile tarihsel ve kültürel bağları bulunan bir ülke olarak bu gelişmeyi yakından izlemektedir. Cezayir'de basın özgürlüğü ve yargı bağımsızlığı konusundaki tartışmalar, Türkiye'nin de benzer hassasiyetlere sahip olduğu bir alandır. Ayrıca, Fransa ile Cezayir arasındaki gerginlik, Akdeniz havzasındaki dengeleri etkileyebilir. Türkiye, Kuzey Afrika'da istikrar ve hukukun üstünlüğünü desteklerken, bu tür davaların bölgesel iş birliği ve diplomatik diyaloğa zarar vermemesi adına çaba göstermektedir. Ankara'nın, iki ülke arasındaki ilişkilerin yumuşaması yönünde dolaylı olarak arabuluculuk yapabileceği değerlendirilmektedir.
