Cezayir, geçtiğimiz hafta Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile diplomatik ilişkilerini kesmesinin ardından, BAE sermayeli Sky News Arabia televizyon kanalının akreditasyonunu iptal etti. Karar, Kuzey Afrika ülkesinin Abu Dabi'ye yönelik sert tutumunun medya alanına da yansıdığını gösteriyor. Cezayir hükümeti, kanalın "ülke çıkarlarına aykırı yayın yaptığı" gerekçesiyle bu adımı attığını açıkladı. Sky News Arabia, Abu Dabi merkezli International Media Investments (IMI) tarafından işletiliyor ve BAE'nin bölgesel medya stratejisinin önemli bir aracı olarak görülüyor.
Diplomatik kopuşun arka planı
Cezayir'in BAE ile diplomatik ilişkilerini kesme kararı, iki ülke arasında aylardır süren gerilimin son halkası oldu. İlişkiler, BAE'nin Cezayir'in batısındaki komşusu Fas ile askeri ve istihbari işbirliğini derinleştirmesi nedeniyle giderek bozulmuştu. Cezayir, BAE'yi Fas'a sağladığı destekle bölgesel dengeyi bozmakla ve kendi iç işlerine müdahale etmekle suçluyor. Ayrıca, BAE'nin Libya ve Sahel bölgesindeki faaliyetleri de Cezayir'in güvenlik çıkarlarını tehdit ediyor. İki ülke arasındaki son gerilim, BAE'nin Cezayir'in doğusundaki komşusu Tunus'ta artan etkisiyle daha da arttı.
Cezayir Dışişleri Bakanlığı, ilişkilerin kesilmesinin ardından yaptığı açıklamada, BAE'nin "Cezayir'e karşı düşmanca politikalar izlediğini" belirtti. BAE ise suçlamaları reddederek, Cezayir'in kararının "bölgesel istikrara zarar verdiğini" savundu. İki ülke arasındaki ticaret hacmi son yıllarda zaten azalmış durumda. Cezayir, BAE'ye önemli miktarda doğalgaz ihraç ediyor ancak bu ticaret, diplomatik krizden doğrudan etkilenmedi.
Sky News Arabia'nın akreditasyonunun iptali, Cezayir'in medya üzerinden BAE'ye baskı kurma stratejisinin bir parçası olarak yorumlanıyor. Cezayir, daha önce de BAE merkezli bazı medya kuruluşlarının muhabirlerinin ülkeye girişini engellemişti. Bu tür adımlar, Cezayir'in "bilgi savaşı" olarak nitelendirdiği mücadelede BAE'yi hedef aldığını gösteriyor. Sky News Arabia, bölgede geniş bir izleyici kitlesine sahip ve özellikle Kuzey Afrika'da etkili bir kanal. Akreditasyonun iptali, kanalın Cezayir'den haber yapmasını fiilen imkânsız hale getiriyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Cezayir-BAE gerilimi, Kuzey Afrika ve Doğu Akdeniz'deki güç dengelerini yakından ilgilendiriyor. BAE, son yıllarda Fas, Mısır ve Yunanistan ile yakın ilişkiler kurarak Akdeniz'de etkisini artırmaya çalışıyor. Cezayir ise bu ittifaka karşı Rusya ve Çin ile ilişkilerini güçlendiriyor. BAE'nin Fas'a verdiği destek, Cezayir'in Batı Sahra konusundaki tutumunu daha da sertleştirmesine yol açtı. Öte yandan, BAE'nin Libya'daki Hafter güçlerine verdiği destek, Cezayir'in Trablus hükümetine olan yakınlığıyla çelişiyor.
Bu kriz, Arap dünyasındaki bölünmüşlüğün bir yansıması olarak da okunabilir. 2017'de Katar'a uygulanan abluka sırasında Cezayir, BAE ve müttefiklerinin karşısında yer almıştı. Şimdi ise doğrudan BAE ile karşı karşıya gelmiş durumda. BAE'nin İsrail ile normalleşme anlaşmaları (İbrahim Anlaşmaları) Cezayir tarafından Filistin davasına ihanet olarak görülüyor ve bu da ilişkileri zehirleyen bir diğer unsur. Cezayir, BAE'nin bölgesel politikalarını "istikrarsızlaştırıcı" olarak nitelendiriyor.
Uluslararası toplum, iki ülke arasındaki gerilimin daha geniş bir çatışmaya dönüşmesinden endişe ediyor. ABD ve Avrupa ülkeleri, Kuzey Afrika'da istikrarın korunması için taraflara itidal çağrısı yapıyor. Ancak BAE'nin bölgedeki agresif politikaları ve Cezayir'in kararlı duruşu, kısa vadede bir uzlaşma ihtimalini zayıflatıyor. Ayrıca, bu kriz, Arap Birliği içindeki bölünmeleri derinleştirebilir ve bölgesel örgütlerin etkinliğini azaltabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Cezayir ile BAE arasındaki gerilimi yakından izliyor. Türkiye'nin BAE ile ilişkileri son yıllarda normalleşme sürecine girmiş olsa da, Cezayir ile savunma ve enerji alanında güçlü bağları bulunuyor. Cezayir, Türkiye'nin Kuzey Afrika'daki en önemli ortaklarından biri ve iki ülke arasında yüksek düzeyli işbirliği konseyi mevcut. Bu kriz, Türkiye'nin bölgesel denge politikalarını zorlayabilir. Ankara, hem BAE hem de Cezayir ile ilişkilerini korumaya çalışırken, taraflar arasında arabuluculuk yapabilecek kapasitede. Ayrıca, BAE'nin Sky News Arabia üzerinden yürüttüğü medya faaliyetleri, Türkiye karşıtı yayınlar nedeniyle Ankara'nın da gündeminde. Cezayir'in bu adımı, BAE'nin medya gücüne karşı bir direniş olarak görülebilir ve Türkiye'nin kendi medya politikaları için ders niteliği taşıyor.
