ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Çarşamba akşamı geç saatlerde yaptığı açıklamayla İran'a yönelik “ek bir saldırı turunu daha tamamladığını” duyurdu. Anadolu Ajansı'nın aktardığına göre, saldırılarda yaklaşık 90 askeri hedef imha edildi. CENTCOM tarafından yapılan yazılı açıklamada, “ABD kuvvetleri, hava savunma sistemleri, kıyı gözetleme varlıkları ve diğer askeri altyapı dahil olmak üzere yaklaşık 90 İran askeri hedefini vurdu” ifadelerine yer verildi. Operasyonun, bölgedeki ABD personeline ve müttefiklerine yönelik tehditleri bertaraf etmek amacıyla gerçekleştirildiği belirtildi.
Saldırıların arka planı ve kapsamı
Saldırılar, ABD'nin İran'ın bölgedeki vekil güçlerine ve doğrudan İran unsurlarına yönelik artan askeri baskısının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Son haftalarda, ABD üslerine yönelik insansız hava aracı (İHA) ve roket saldırılarında artış yaşanmış, bu saldırılardan İran destekli gruplar sorumlu tutulmuştu. CENTCOM, son operasyonun “meşru müdafaa” hakkı kapsamında gerçekleştirildiğini ve uluslararası hukuka uygun olduğunu vurguladı. Açıklamada ayrıca, vurulan hedefler arasında balistik füze rampaları, seyir füzeleri ve insansız hava aracı depolama tesislerinin de bulunduğu kaydedildi.
Operasyonun büyüklüğü ve kapsamı, ABD'nin bölgedeki askeri varlığını önemli ölçüde artırdığı bir dönemde gerçekleşti. Pentagon, geçtiğimiz haftalarda Doğu Akdeniz ve Basra Körfezi'ne ek savaş gemileri ve savaş uçakları konuşlandırmıştı. CENTCOM Komutanı General Michael Kurilla, operasyonun ardından yaptığı değerlendirmede, “Bu saldırılar, ABD kuvvetlerine ve çıkarlarına yönelik tehditleri azaltma ve caydırıcılığı artırma yönündeki kararlılığımızı göstermektedir” dedi.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Saldırıların, İran ile ABD arasında uzun süredir devam eden gerilimi daha da tırmandırması bekleniyor. İran'ın operasyona nasıl bir yanıt vereceği merak konusu. Tahran yönetimi, geçmişte benzer saldırılara misilleme yapacağını açıklamıştı. Uzmanlar, İran'ın Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilere yönelik tacizlerini artırabileceği veya vekil güçleri aracılığıyla ABD üslerine saldırılar düzenleyebileceği uyarısında bulunuyor.
Bölge ülkeleri, çatışmanın yayılmasından endişe duyuyor. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, tansiyonun düşürülmesi çağrısı yaparken, İsrail ise ABD'nin hamlesini desteklediğini açıkladı. Rusya ve Çin, operasyonu kınayarak tarafları itidale davet etti. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin konuyu acil olarak ele alması bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin güney sınırlarına yakın bir bölgede gerilimi artırması açısından önem taşıyor. Türkiye, İran'la komşu olması ve Kuzey Irak'ta askeri varlığı bulunması nedeniyle olası bir çatışmanın doğrudan etkileriyle karşılaşabilir. Ayrıca, enerji tedarikinde önemli bir geçiş noktası olan Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı'nda yaşanacak bir istikrarsızlık, Türkiye'nin enerji maliyetlerini artırabilir. Ankara, bu nedenle hem ABD hem de İran'la diyaloğunu sürdürerek itidal çağrısı yapmaktadır. Türkiye'nin bölgesel güvenlik dinamiklerini yakından takip etmesi ve olası sığınmacı akınlarına karşı hazırlıklı olması gerekmektedir.
