ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'a yönelik yedi saat süren geniş çaplı hava saldırılarının planlandığı gibi tamamlandığını duyurdu. Operasyon, İran'ın askeri tesislerini hedef alırken, saldırıların boyutu ve kapsamı, bölgedeki tansiyonu yeniden alevlendirdi.
Operasyonun Arka Planı ve Kapsamı
CENTCOM tarafından yapılan açıklamada, hava saldırılarının İran'ın balistik füze üretim tesisleri ve insansız hava aracı (İHA) üsleri gibi stratejik hedeflere yönelik olduğu belirtildi. Operasyon, yerel saatle gece yarısı başladı ve yedi saat boyunca kesintisiz devam etti. ABD savaş uçakları ve insansız hava araçları, İran hava savunma sistemlerini aşarak hedefleri vurmayı başardı. Pentagon kaynakları, operasyonun 48 saat içinde üç aşamalı olarak planlandığını ve İran'ın nükleer programına yönelik bir önleyici saldırı olduğunu iddia ediyor. Öte yandan İran devlet medyası, saldırıların büyük ölçüde hava savunma sistemleri tarafından engellendiğini ve sınırlı hasar oluştuğunu savunuyor. Bağımsız kaynaklar ise en az üç askeri üssün vurulduğunu, aralarında İsfahan ve Huzistan bölgesindeki tesislerin de bulunduğunu aktarıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Saldırılar, ABD ile İran arasında yıllardır süren gerilimin en tehlikeli noktasını oluşturuyor. İran Cumhurbaşkanı, saldırıya "orantılı ve ezici" bir yanıt verileceğini duyururken, Hizbullah ve Yemen'deki Husiler de ABD hedeflerine saldırı tehdidinde bulundu. Suudi Arabistan ve BAE gibi Körfez ülkeleri, tarafsızlık çağrısı yaparken, Rusya ve Çin, ABD'yi uluslararası hukuku ihlal etmekle suçladı. NATO ise durumu yakından izlediğini ancak müdahil olmayacağını açıkladı. Enerji piyasaları, saldırı haberleriyle birlikte yaklaşık %5 yükselirken, Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin güvenliği konusunda endişeler arttı. Bu gelişme, aynı zamanda İran'ın nükleer müzakerelere geri dönme ihtimalini de zora sokuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İran'la sınır komşusu olması ve bölgedeki istikrarsızlığın doğrudan güvenliğini etkilemesi nedeniyle bu gelişmeyi yakından takip ediyor. ABD'nin İran'a yönelik saldırıları, Türkiye'nin güney sınırında yeni bir kriz dalgası yaratma potansiyeli taşıyor. Türkiye, aynı anda hem Irak'ın kuzeyinde PKK'ya karşı operasyonlar yürütürken, İran'daki istikrarsızlık, terör gruplarının hareket alanını genişletebilir. Ayrıca, enerji fiyatlarındaki artış, Türkiye'nin enerji ithalatına bağımlı ekonomisi için ek yük oluşturacak. Türkiye'nin, Rusya ve İran'la yürüttüğü Astana süreci başta olmak üzere, diplomatik kanalları kullanarak gerilimi düşürme çabalarını artırması bekleniyor.
