İngiltere'nin Cambridgeshire bölgesinde görev yapan polis teşkilatı, bir Amerikan pilotunun, internet üzerinden tanıştığı bir kadını vahşice katletmesinin ardından davayı İngiliz adalet sistemine teslim etmek yerine ABD askeri mahkemesine devretme kararıyla kamuoyunun sert eleştirilerine hedef oldu. Olay, Birleşik Krallık topraklarında işlenen bir suçun hangi yargı yetkisi altında yargılanması gerektiği sorusunu yeniden gündeme taşıdı.
Olayın perde arkası: Sanal buluşma, kanlı son
Sanık Jacob Wulfson, ABD Hava Kuvvetleri'ne bağlı bir pilot olarak İngiltere'deki bir askeri üste görev yapıyordu. 2025 yılında bir flört uygulaması üzerinden tanıştığı 28 yaşındaki İngiliz kadını, buluşma sırasında boğarak öldürmekle suçlanıyor. Cinayetin ardından Cambridgeshire polisi, soruşturmayı derinleştirirken, Wulfson'ın statüsü nedeniyle dava ABD'nin İngiltere'deki askeri üslerinde uygulanan Askeri Adalet Yasası (UCMJ) kapsamında askeri mahkemeye sevk edildi. Bu karar, İngiliz hukuk sisteminin üstünlüğü ilkesine aykırı olarak nitelendirildi.
Mahkeme sürecinde, Wulfson'ın cinayet suçunu kabul etmesi ve askeri mahkemede yargılanması, İngiliz hükümetini rahatsız eden bir emsal oluşturdu. Zira, NATO Kuvvetler Statüsü Anlaşması (SOFA) gibi uluslararası anlaşmalar, askeri personelin ev sahibi ülkede işlediği suçlarda yargı yetkisini genellikle ev sahibi ülkeye bıraksa da, bu tür anlaşmaların uygulanması siyasi ve diplomatik hassasiyetler nedeniyle sıkça esnetilebiliyor. İngiliz basını, "Cambs polisinin ABD'ye boyun eğdiği" yorumları yaparken, ABD'nin askeri personelini koruma refleksinin adaleti gölgelediği eleştirileri yükseldi.
Bölgesel ve küresel boyut: Egemenlik ve adalet dengesi
Bu dava, yalnızca İngiltere-ABD arasındaki ikili ilişkilerde değil, küresel ölçekte askeri üslerin bulunduğu ülkelerde benzer sorunların yaşandığı bir zeminde tartışılıyor. Almanya, Japonya veya Güney Kore gibi ABD askeri varlığının yoğun olduğu ülkelerde de zaman zaman askeri personelin karıştığı suçlar, ev sahibi ülkenin yargı yetkisi dışında tutuluyor. Bu durum, halklar arasında ABD'nin adaleti kendi lehine büktüğü algısını güçlendiriyor. Özellikle İngiltere gibi bağımsız bir yargı geleneğine sahip bir ülkede, bu tür bir uygulamanın kabul görmesi, demokratik denetim mekanizmalarının sorgulanmasına yol açıyor. Ayrıca, mağdur yakınlarının İngiliz mahkemelerinde adalet arayışının engellenmesi, uluslararası insan hakları hukuku açısından da endişe verici.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu vaka, Türkiye'nin de benzer statü anlaşmaları (SOFA) çerçevesinde ev sahipliği yaptığı yabancı askeri personelle ilgili olası hukuki ihtilafları akla getiriyor. Türkiye'deki NATO üslerinde görev yapan yabancı askerlerin karıştığı suçlarda yargı yetkisinin sınırları, ulusal egemenlik ve uluslararası yükümlülükler arasında bir denge kurmayı gerektiriyor. Bu tür bir emsal, Türk kamuoyunda adaletin tecellisi ve yabancı askeri personelin dokunulmazlığı konularında tartışma yaratabilir. Ayrıca, Türkiye'nin kendi yargı sistemine olan güvenini ve uluslararası itibarını etkileyebilecek bu durum, dış politika yapıcılarının SOFA müzakerelerini daha dikkatli yürütmesi gerektiğini gösteriyor.
