İngiltere'nin bir sonraki başbakanı olmasına kesin gözüyle bakılan İşçi Partisi lideri Andy Burnham, ülkenin savunma yatırım planlarının tam olarak finanse edileceğini taahhüt etti. Burnham, mevcut hükümetin bıraktığı 4,7 milyar sterlinlik fon açığına rağmen, ulusal güvenliğin öncelikli olduğunu vurguladı. Açıklama, İngiltere'nin NATO taahhütleri ve artan küresel tehditler ışığında savunma harcamalarını artırma baskısı altında olduğu bir dönemde geldi.
Fon açığı ve taahhütler
Andy Burnham, yaptığı konuşmada, 'Savunma yatırım planını çok ciddiye almalıyız. Mevcut mali zorluklara rağmen, bu taahhüdümüzü yerine getireceğiz' dedi. İşçi Partisi lideri, özellikle deniz kuvvetlerinin modernizasyonu ve siber savunma kapasitesinin artırılması için ek kaynak ayrılacağını belirtti. Burnham, fon açığının kapatılması için vergi artışları veya diğer harcama alanlarından kesinti yapılması gerektiğini ima etti.
İngiltere, mevcut hükümet döneminde savunma harcamalarını GSYH'nin yüzde 2'si seviyesinde tutma taahhüdünde bulunmuştu. Ancak uzmanlar, bu oranın enflasyon ve artan maliyetler karşısında yetersiz kaldığını savunuyor. Burnham'ın planı, önümüzdeki beş yıl içinde savunma bütçesini kademeli olarak yüzde 2,5'e çıkarmayı öngörüyor. Bu hedef, özellikle Rusya-Ukrayna savaşı ve Çin'in askeri yükselişi karşısında İngiltere'nin caydırıcılık kapasitesini artırmayı amaçlıyor.
Küresel ve bölgesel boyut
Burnham'ın savunma harcamalarına yönelik bu net tutumu, İngiltere'nin NATO içindeki rolünü pekiştirme çabası olarak değerlendiriliyor. ABD'nin Avrupa'daki askeri varlığını azaltma sinyalleri verdiği bir dönemde, İngiltere'nin savunma harcamalarını artırması, ittifak içindeki ağırlığını korumak açısından kritik önem taşıyor. Öte yandan, İngiltere'nin Hint-Pasifik bölgesine yönelik angajmanı da artıyor; Burnham, bu bölgede deniz gücünü güçlendirecek yatırımlar yapacaklarını duyurdu.
Analistler, Burnham'ın savunma vaadinin İşçi Partisi'nin geleneksel olarak sosyal harcamalara öncelik veren imajıyla çeliştiğine dikkat çekiyor. Ancak lider, 'Güvenlik olmadan refah olmaz' diyerek bu eleştirilere yanıt verdi. Muhafazakar Parti ise Burnham'ı 'hesapsız harcama sözleri vermekle' suçlarken, kamuoyu yoklamaları İşçi Partisi'nin savunma konusundaki bu net duruşunun seçmen nezdinde olumlu karşılandığını gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'nin savunma harcamalarını artırma kararı, Türkiye'yi doğrudan etkilemese de NATO içindeki güç dengeleri açısından önem taşıyor. İngiltere'nin daha güçlü bir askeri kapasiteye sahip olması, ittifakın Doğu Avrupa ve Akdeniz'deki caydırıcılığını artırabilir. Bu durum, Türkiye'nin Ege ve Doğu Akdeniz'deki güvenlik çıkarlarıyla dolaylı olarak örtüşmektedir. Ayrıca, iki ülke arasında savunma sanayii işbirliği potansiyeli bulunuyor; artan İngiliz bütçesi, ortak projeler için yeni fırsatlar yaratabilir. Ancak Türkiye'nin S-400 meselesi ve Doğu Akdeniz politikaları nedeniyle İngiltere ile zaman zaman görüş ayrılıkları yaşadığı unutulmamalıdır.
