Bulgaristan Başbakanı Boyko Borisov, Pazartesi günü yaptığı açıklamada, ABD'nin havada yakıt ikmal uçaklarını ülkenin güneyindeki Bezmer Hava Üssü'nde konuşlandırma talebini değerlendirmek üzere parlamentonun onayına başvuracaklarını duyurdu. Washington yönetiminin, Orta Doğu'daki askeri operasyonlarına lojistik destek sağlamak amacıyla sekize kadar yakıt ikmal uçağını Bulgaristan'da konuşlandırmak istediği belirtiliyor. Anadolu Ajansı'nın aktardığına göre Başbakan Borisov, parlamento oturumunun açılışında yaptığı konuşmada, bu adımın Bulgaristan'ın NATO müttefiki olarak üzerine düşen sorumlulukları yerine getirme kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Gelişmenin arka planı
Bezmer Hava Üssü, Bulgaristan'ın güneydoğusunda, Yambol şehri yakınlarında yer alıyor. Soğuk Savaş döneminde inşa edilen üs, 2000'li yılların başından itibaren NATO ve ABD kuvvetleri tarafından ortak kullanıma açıldı. Özellikle Afganistan ve Irak operasyonları sırasında lojistik bir merkez olarak hizmet veren üs, coğrafi konumu itibarıyla Orta Doğu'ya yönelik operasyonlar için stratejik bir öneme sahip.
Bulgaristan hükümeti, bu adımın Bulgaristan'ın NATO içindeki konumunu güçlendireceğini ve ittifak dayanışmasının bir göstergesi olacağını savunuyor. Ancak muhalefet partileri, ABD askeri varlığının ülkede kalıcı hale gelmesinden endişe duyduklarını ifade ediyor. Sosyalist Parti lideri Korneliya Ninova, konuşlandırmanın anayasal prosedürlere uygun şekilde ve tam parlamenter denetim altında yapılması gerektiğini belirtti.
ABD'nin talebi, özellikle İran ve Yemen'de artan gerilimlerin ardından Orta Doğu'daki askeri varlığını güçlendirme çabalarının bir parçası olarak görülüyor. Amerikan Hava Kuvvetleri'ne ait KC-135 ve KC-10 tipi yakıt ikmal uçaklarının Bezmer'den havalanarak, bölgedeki savaş uçaklarına havada yakıt sağlaması planlanıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu gelişme, Balkanlar'da artan NATO varlığının bir yansıması olarak değerlendirilebilir. Rusya'nın Ukrayna'ya müdahalesi ve Doğu Avrupa'da yükselen gerilim, NATO'nun güneydoğu kanadını güçlendirme ihtiyacını beraberinde getirdi. Bulgaristan, Karadeniz'deki stratejik konumuyla hem NATO'nun hem de ABD'nin dikkatini çeken bir ülke konumunda.
ABD'nin Bulgaristan'da askeri varlığını artırması, Rusya tarafından endişeyle izleniyor. Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, bu tür adımların bölgesel güvenlik dengesini bozabileceği uyarısında bulundu. Ayrıca, Türkiye ile Yunanistan arasındaki Ege ve Doğu Akdeniz'deki gerginlikler bağlamında, Bulgaristan'daki ABD üssünün dolaylı bir etkisi olabileceği yorumları yapılıyor.
Kararın parlamentodan geçmesi halinde, Bezmer Hava Üssü'ndeki ABD varlığı geçici bir süre için de olsa önemli ölçüde artacak. Bu durum, Balkanlar'daki askeri dengeleri etkileyebilir ve bölge ülkeleri arasında yeni bir güvenlik tartışması başlatabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bulgaristan'daki bu gelişme, Türkiye açısından iki yönlü bir anlam taşıyor. Birincisi, NATO müttefiki iki ülke arasındaki askeri iş birliğinin derinleşmesi, ittifak içi dayanışmayı güçlendiriyor. Türkiye de İncirlik ve Kürecik üslerinde benzer lojistik destek sağladığı için bu adım, NATO'nun Orta Doğu'daki operasyonel kapasitesini artırabilir. İkincisi ise, bölgesel güç dengeleri açısından değerlendirildiğinde, ABD'nin Bulgaristan'daki varlığının artması, Rusya'nın Karadeniz'deki etkisini sınırlamaya yönelik bir hamle olarak görülebilir. Türkiye, Montreux Sözleşmesi çerçevesinde Karadeniz'deki güç dengesini yakından takip ederken, bu gelişme Ankara'nın ittifak içindeki konumunu dolaylı olarak etkileyebilir. Ancak kararın henüz parlamento aşamasında olduğu ve sonucunun netleşmediği unutulmamalıdır.
