Güney Kore Cumhurbaşkanı Yoon Suk-yeol, üç yıl aradan sonra Avrupa Birliği (AB) ile ilk zirve için Brüksel'de. Ziyaret, K-Pop gruplarının performanslarıyla başlayan kültürel diplomasi hamleleriyle dikkat çekse de, masadaki ana başlıklar yarı iletken tedarik zincirleri, ticaret anlaşmaları, savunma iş birliği ve Çin'in artan etkisi. Zoya Sheftalovich ve Ian Wishart'ın analizine göre Seul, Avrupa için giderek daha kritik bir ortak haline geliyor.
Zirvenin Arka Planı: Kültürden Çipleşmeye
Yoon'un bu ziyareti, K-Pop yıldızlarının Brüksel'de düzenlediği bir konserle başladı ve bu, Güney Kore'nin yumuşak güç stratejisinin bir parçası olarak yorumlandı. Ancak, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve Avrupa Konseyi Başkanı Charles Michel ile yapılan görüşmelerde, Kore yarımadasındaki güvenlik durumu, AB çip kıtlığıyla mücadele planları ve iklim değişikliğiyle ortak mücadele gibi konular masadaydı. Güney Kore, dünyanın en büyük yarı iletken üreticilerinden Samsung ve SK Hynix'e ev sahipliği yapıyor; bu da AB'nin Çin'e olan bağımlılığını azaltma çabalarında kilit bir rol oynuyor.
İki taraf arasında imzalanması beklenen dijital ortaklık anlaşması, yapay zeka, siber güvenlik ve yarı iletkenler alanında iş birliğini öngörüyor. Ayrıca, AB ile Güney Kore arasında 2011'den beri yürürlükte olan serbest ticaret anlaşmasının güncellenmesi de gündemde. Ticaret hacmi 2021'de 117 milyar avroya ulaşarak rekor kırdı ve AB, Güney Kore'nin Çin ve ABD'den sonra üçüncü büyük ticaret ortağı konumunda.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Çin Faktörü ve Tedarik Zincirleri
Zirvenin en kritik alt metinlerinden biri Çin. Güney Kore, Çin ile yoğun ticari ilişkilerini sürdürürken, AB ile güvenlik ve teknoloji alanında daha yakın iş birliği arayışında. Özellikle AB'nin 'Açık Stratejik Özerklik' politikası kapsamında, kritik teknolojilerde Çin'e bağımlılığı azaltma hedefi, Güney Kore'yi doğal bir müttefik haline getiriyor. Aynı zamanda, Kuzey Kore'nin artan füze denemeleri ve nükleer tehditleri, savunma iş birliğini de ön plana çıkarıyor. AB, Güney Kore ile deniz güvenliği, siber savunma ve uzay alanlarında ortak tatbikatlar ve bilgi paylaşımını geliştirmeyi planlıyor.
Bu gelişmeler, küresel tedarik zincirlerinin yeniden yapılandırıldığı bir dönemde gerçekleşiyor. Pandemi ve Ukrayna savaşı, yarı iletkenlerden enerjiye kadar birçok sektörde kırılganlıkları ortaya çıkardı. AB, Yeşil Mutabakat ve Dijital Onyıl hedeflerine ulaşmak için Güney Kore gibi güvenilir ve demokratik ortaklarla iş birliğini derinleştirmeye çalışıyor. Güney Kore ise AB'yi, Çin ve ABD arasında sıkışan bir ülke için denge unsuru olarak görüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu zirve, Türkiye'nin de benzer bir ikilemle karşı karşıya olduğu bir dönemde gerçekleşiyor. Türkiye, hem AB ile gümrük birliğini güncelleme hem de Çin ile ticari ilişkilerini sürdürme arayışında. Güney Kore'nin AB ile yarı iletken alanında yaptığı iş birliği, Türkiye'nin de kendi çip üretim kapasitesini geliştirme hedefleri açısından model teşkil edebilir. Ayrıca, AB'nin tedarik zinciri çeşitlendirme çabaları, Türkiye için bir fırsat penceresi yaratabilir. Ancak, Türkiye'nin Güney Kore gibi ileri teknoloji üretiminde aynı seviyede olmaması, bu iş birliğinin kapsamını sınırlayabilir. Savunma alanında ise Türkiye'nin yerli üretim hamleleri, Güney Kore ile potansiyel bir ortaklık alanı olarak değerlendirilebilir.
