İngiltere'nin kuzeydoğu kıyısındaki Cleethorpes kasabasında öğleden sonra saatlerinde, 19 yaşındaki Cohen bir arabanın arka koltuğunda oturuyor. Ancak bu, bir kaçamak ya da tatil değil; aylardır süren iş arayışının yeni bir durağı. Cohen, Londra'ya 250 kilometre uzaklıktaki bu sahil kasabasında, İngiltere'nin 'işsizlik başkenti' olarak anılan Grimsby'de yaşıyor. Bölgede işsizlik oranı ulusal ortalamanın neredeyse iki katı. Genç adam, 'Ne yapabilirim? Elimden gelen her şeyi deniyorum,' diyerek kararlılığını ortaya koyuyor.
Grimsby'nin Ekonomik Çıkmazı
Grimsby, bir zamanlar balıkçılık endüstrisinin kalbiyken, 1970'lerden itibaren sektörün çöküşüyle derin bir ekonomik dönüşüm yaşadı. Bugün, bölge yüksek işsizlik, düşük ücretler ve sınırlı iş fırsatlarıyla mücadele ediyor. Cohen, liseden mezun olduktan sonra bir dizi iş başvurusu yapmış, ancak çoğu yanıtsız kalmış. 'Yerel işverenler genellikle deneyimli çalışanlar arıyor, ama deneyim kazanmak için bir işe girmem gerekiyor. Bu bir kısır döngü,' diyor. İstihdam destek programları yetersiz; gençler genellikle neye başvuracaklarını veya hangi becerileri geliştirmeleri gerektiğini bilmiyor.
Cohen, iş bulma umuduyla çevrimiçi platformlarda saatler geçiriyor, mağazalara ve restoranlara bizzat başvuruyor. Bölgedeki tek büyük işverenler, bir kimyasal tesis ve birkaç lojistik firması. Ancak bu işler genellikle vardiyalı ve düşük ücretli. Cohen, 'Bir iş bulsam bile, kiralar çok yüksek. Haftada 20 saat çalışarak geçinmek neredeyse imkansız,' diye ekliyor. Ailesi de maddi zorluk çekiyor; babası geçici işlerde çalışıyor, annesi ise evde bakıma muhtaç.
Bölgesel ve Küresel Boyut: 'Yerinde Kalmış' Nesil
Grimsby'nin durumu, İngiltere'nin kuzey ve güneyi arasındaki ekonomik uçurumun bir yansıması. Londra ve Güneydoğu'da işsizlik düşükken, kuzeydeki eski sanayi kentlerinde işsizlik iki katına çıkıyor. Uzmanlar bu durumu 'yerinde kalmış nesil' (left-behind generation) olarak adlandırıyor. Brexıt sonrası ticaret anlaşmaları ve COVID-19'un etkileri, bu bölgelerdeki işsizliği daha da derinleştirdi. Hükümet, 'Seviyelendirme' (levelling up) programıyla kuzey-güney farkını azaltmayı hedefliyor ancak eleştirmenler, yatırımların yetersiz olduğunu söylüyor.
Cohen'in hikayesi, küresel ölçekte yankı buluyor. Dünya genelinde genç işsizliği, özellikle gelişmiş ülkelerde, yapısal bir sorun haline geldi. Teknolojik dönüşüm, düşük vasıflı işleri ortadan kaldırırken, eğitim sistemleri bu değişime ayak uyduramıyor. Cohen gibi gençler, yeni beceriler edinmek için desteğe ihtiyaç duyuyor. Ancak bu destek sağlanmadığında, umutsuzluk ve bağımlılık artıyor. Cohen, 'Sadece bir şans istiyorum. Kendimi kanıtlamak için bir fırsat,' diyerek umudunu koruyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de de benzer bir tablo mevcut; özellikle sanayi kentlerinde genç işsizliği yüksek seyrediyor. Türkiye'nin işsizlik oranı %10'un üzerinde, genç işsizlik ise %20'lere dayanıyor. Grimsby örneği, bölgesel eşitsizliklerle mücadelede kapsamlı istihdam politikalarının önemini vurguluyor. Türkiye'de de eski sanayi bölgelerinin dönüşümü, yeni beceri programları ve yatırım teşvikleri benzer sorunlara çözüm olabilir. Ayrıca, Türkiye'nin Avrupa ile ticari bağları, Brexit sonrası yeni fırsatlar yaratabilir; ancak genç işsizliğinin yapısal nedenleri ele alınmadıkça, Cohen'in hikayesi Ankara'da da yankı bulacaktır.
