Brezilya'da Ekim 2026'da yapılacak devlet başkanlığı seçimi, solcu Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva ile sağcı Senatör Flávio Bolsonaro arasında geçecek. Anketler, yarışın başa baş gittiğini ve ülkenin siyasi kutuplaşmasının derinleştiğini gösteriyor. Lula, yoksullukla mücadele ve sosyal programlarla yeniden seçim ararken, Jair Bolsonaro'nun oğlu Flávio, babasının seçim yasağına rağmen sağ seçmenin desteğini konsolide etmeye çalışıyor. Kampanya, ekonomi, güvenlik ve Amazon yağmur ormanları gibi kritik başlıklarda şekilleniyor.
Seçim Yarışının Arka Planı
Luiz Inácio Lula da Silva, 2022'de Jair Bolsonaro'yu yenerek üçüncü kez devlet başkanı olmuştu. 2023'te göreve başlayan Lula, sosyal yardımları genişletti, asgari ücreti artırdı ve Amazon'da ormansızlaşmayı azalttı. Ancak yüksek enflasyon, yavaş büyüyen ekonomi ve Kovid-19 salgınının yaralarını sarmakla uğraşıyor. Öte yandan Jair Bolsonaro, 2022 seçimlerini darbe girişimiyle itiraz ettiği gerekçesiyle 2030'a kadar siyasetten men edildi; bu durum sağ kanadın yeni lider arayışını hızlandırdı. Flávio Bolsonaro, babasının siyasi mirasını devralarak 2026 için adaylığını ilan etti. Rio de Janeiro senatörü olan Flávio, güvenlik, geleneksel aile değerleri ve serbest piyasa ekonomisi vurgusu yapıyor.
Anketler, Lula'nın yaklaşık %35-40, Flávio Bolsonaro'nun ise %30-35 bandında olduğunu gösteriyor. Ancak ikinci tura kalma olasılığı yüksek. Üçüncü adaylar arasında eski Çevre Bakanı Marina Silva, Sao Paulo Valisi Tarcísio de Freitas ve Ciro Gomes bulunuyor. Seçim kampanyası, Lula'nın yaşı (80) ve sağlık durumu ile Flávio'nun babasının yolsuzluk iddialarıyla gölgelenmesi üzerinden şekilleniyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Brezilya, Latin Amerika'nın en büyük ekonomisi ve BRICS'in kurucu üyesi olarak küresel dengelerde önemli bir aktör. Lula döneminde Brezilya, Çin, Rusya ve Batı arasında denge politikası izledi; Ukrayna savaşında tarafsız kaldı, BRICS genişlemesini destekledi ve İsrail-Filistin çatışmasında Filistin'i savundu. Flávio Bolsonaro ise babasının izinden giderek ABD ve İsrail'e yakın, Çin'e mesafeli bir dış politika vaat ediyor. Seçim sonucu, Amazon'da ormansızlaşma, iklim değişikliğiyle mücadele ve Latin Amerika'da sol-sağ dalgalanması açısından belirleyici olacak. ABD, Brezilya'nın BRICS ve Çin ile ilişkilerini yakından izliyor; olası bir sağ zafer, Washington için bölgesel bir kazanım olarak görülüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Brezilya, Türkiye'nin Latin Amerika'daki en büyük ticaret ortağı ve MERCOSUR üzerinden önemli bir pazar. Lula döneminde iki ülke arasında tarım, savunma ve enerji alanlarında iş birliği arttı; Türkiye, Brezilya ile ticaret hacmini 5 milyar doların üzerine çıkardı. Flávio Bolsonaro'nun zaferi halinde, Brezilya'nın Batı yanlısı çizgisi Türkiye'nin BRICS içindeki denge politikasını zorlaştırabilir. Ayrıca Amazon'daki çevre politikaları, küresel iklim müzakerelerinde Türkiye'nin pozisyonunu dolaylı etkileyebilir. Türk iş insanları için Brezilya pazarındaki istikrar ve olası bir siyasi değişim, yatırım kararlarında belirleyici olacak.
