Kuzey Nijerya'da, Boko Haram militanları tarafından 5 yaşında kaçırılan ve yıllarca esaret altında yaşayan bir kadın, bugün hâlâ aynı bölgede çocukların her gün ölüm tehdidiyle karşı karşıya olduğunu söylüyor. Başkent Abuja'nın kuzeydoğusundaki çatışma bölgelerinde çocuk kaçırma olayları yeniden tırmanışa geçerken, bölge son olarak ABD Başkanı Donald Trump'ın emriyle düzenlenen hava saldırılarına hedef oldu. Independent'ın baş uluslararası muhabiri Bel Trew, vahşetten sağ kurtulanlarla konuştu.
Beş Yaşında Başlayan İşkence
Adının açıklanmasını istemeyen 32 yaşındaki kadın, 2000 yılında Boko Haram tarafından kaçırıldığını ve 12 yıl boyunca zorla çalıştırıldığını, dövüldüğünü ve cinsel istismara uğradığını anlattı. "Beni ailemden kopardılar, çocukluğumu çaldılar" diyen kadın, 2012'de kaçmayı başardıktan sonra bugün hâlâ aynı bölgede yaşadığını belirtti. "Şimdi kendi çocuklarım her gün okula giderken kaçırılma korkusu yaşıyor. Bu kabus hiç bitmedi."
Nijerya ordusu ve uluslararası güçlerin çabalarına rağmen, Boko Haram ve ondan ayrılan ISWAP (Batı Afrika Vilayeti) hâlâ kuzeydoğuda aktif. Birleşmiş Milletler verilerine göre, 2023 yılında bölgede 1.500'den fazla çocuk kaçırıldı; bu sayı 2024'te daha da arttı. Çocuklar çoğunlukla okullardan, kamplardan veya evlerinden zorla alınıyor.
Trump'ın Hava Saldırıları ve Küresel Boyut
Geçtiğimiz haftalarda ABD, Trump yönetiminin terörle mücadele kapsamında Nijerya'nın kuzeydoğusunda Boko Haram hedeflerine yönelik hava saldırıları düzenledi. Saldırılarda çok sayıda militanın öldürüldüğü açıklansa da, sivil kayıplar ve altyapı hasarı endişe yaratıyor. Yerel kaynaklar, saldırılardan kaçan militanların daha da iç bölgelere dağıldığını ve sivillere yönelik tehdidi artırdığını söylüyor.
Uzmanlar, ABD'nin askeri müdahalesinin bölgedeki istikrarsızlığı daha da derinleştirebileceği uyarısında bulunuyor. Nijerya hükümeti, uluslararası desteği memnuniyetle karşılasa da, insani krizin askeri çözümlerle bitmeyeceği konusunda uyarılıyor. Boko Haram'ın varlığı, Çad Gölü Havzası'nda milyonlarca insanı yerinden eden bir insani felakete yol açtı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Nijerya'daki Boko Haram kaynaklı insani kriz, Türkiye'nin Afrika Boynuzu ve Sahel bölgesine yönelik dış politikasını yakından ilgilendiriyor. Türkiye, son yıllarda Afrika'daki insani yardım faaliyetlerini artırmış, Nijerya ile güvenlik alanında işbirliği anlaşmaları imzalamıştır. Ancak ABD'nin bölgede artan askeri varlığı, Türkiye'nin kendi güvenlik çıkarları açısından hassas bir denge kurmasını gerektiriyor. Özellikle terörle mücadele ve yabancı savaşçıların geri dönüşü konularında Ankara, bölgesel istikrarın sağlanması için diplomatik girişimlerini sürdürmelidir. Ayrıca, Türkiye'nin insani yardım kuruluşları aracılığıyla kriz bölgelerinde aktif olması, uluslararası prestijini artıracak bir unsur olarak değerlendirilebilir.
