Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK), Fransa'nın talebi üzerine Pazartesi günü Lübnan'da artan gerilimi ve İsrail'in askeri operasyonlarını görüşmek üzere olağanüstü toplanma kararı aldı. Fransa'nın BM Daimi Temsilciliği tarafından yapılan açıklamada, İsrail'in Lübnan topraklarına yönelik askeri faaliyetlerinin 'son derece endişe verici' olduğu vurgulandı. Toplantı, bölgede tırmanan çatışmaların uluslararası barış ve güvenliğe yönelik oluşturduğu tehdidi ele almayı amaçlıyor.
Gelişmenin arka planı
Fransa'nın acil toplantı talebi, İsrail ordusunun geçtiğimiz hafta Lübnan'ın güneyinde Hizbullah hedeflerine yönelik düzenlediği hava saldırılarının ardından geldi. Saldırılarda en az 30 kişinin hayatını kaybettiği, 100'den fazla kişinin yaralandığı bildiriliyor. İsrail, operasyonlarının Hizbullah'ın İsrail'in kuzeyindeki yerleşimlere yönelik roket saldırılarına misilleme olduğunu savunuyor. Hizbullah ise İsrail'in Gazze'deki saldırılarına destek amacıyla Ekim 2023'ten bu yana sınırda düşük yoğunluklu bir çatışma yürütüyor.
BM ve uluslararası toplum, taraflara itidal çağrısında bulunurken, özellikle sivil kayıpların artmasından duyulan endişe giderek büyüyor. Fransa'nın BM Daimi Temsilcisi Nicolas de Rivière, yaptığı yazılı açıklamada, 'Lübnan'ın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı duyulması gerektiğini' belirterek, 'Şiddet sarmalının daha da genişlemesini önlemek için acil uluslararası müdahaleye ihtiyaç var' ifadelerini kullandı.
Bölgesel ve küresel boyut
Lübnan'daki gelişmeler, İsrail ile Hizbullah arasında 2006'daki savaştan bu yana en ciddi çatışma potansiyelini taşıyor. Bölge uzmanları, taraflar arasındaki gerilimin kontrolden çıkması halinde bunun sadece Lübnan ve İsrail'i değil, İran ve Suriye gibi aktörleri de içine çekecek geniş çaplı bir bölgesel savaşa dönüşebileceği uyarısında bulunuyor. BMGK'nın toplantısından çıkacak olası bir karar veya ateşkes çağrısı, tansiyonun düşürülmesi için kritik önem taşıyor.
ABD ve Avrupa Birliği, İsrail'in meşru müdafaa hakkını tanımakla birlikte, operasyonların orantılı olması ve sivil kayıpların en aza indirilmesi gerektiğini vurguluyor. Buna karşın Rusya ve Çin, İsrail'in eylemlerini 'uluslararası hukukun ihlali' olarak nitelendiriyor. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, tarafları 'uçurumun kenarından dönmeye' çağırdı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Lübnan'daki istikrarsızlık, Türkiye'nin Doğu Akdeniz ve Ortadoğu'daki çıkarlarını doğrudan etkiliyor. Türkiye, tarihsel ve kültürel bağları bulunan Lübnan'ın toprak bütünlüğünü ve siyasi istikrarını destekliyor. Bölgede olası bir savaş, Türkiye'nin güney sınırlarında güvenlik riski oluşturabileceği gibi, yeni göç dalgalarına da yol açabilir. Ayrıca Türkiye, İsrail ile normalleşme sürecinin başarıya ulaşması için Lübnan cephesindeki gerginliğin düşürülmesini önemsiyor. Ankara, BMGK toplantısının yapıcı bir diyalogla sonuçlanmasını ve tarafların itidal göstermesini bekliyor.
