Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, New York'taki BM Genel Merkezi'nde düzenlenen anma töreninde, görev başında hayatını kaybeden barış gücü askerlerini saygıyla andı. Törende konuşan Guterres, “Dünyanın dört bir yanında BM Mavi Berelileri, toplumların en karanlık saatlerinde bir umut sembolüdür” ifadelerini kullandı. Her yıl 29 Mayıs'ta kutlanan BM Barış Gücü Askerleri Günü kapsamında düzenlenen törende, 2024 yılında görev sırasında hayatını kaybeden 61 barış gücü askeri anıldı. Guterres, barış gücü askerlerinin fedakarlıklarının unutulmayacağını belirterek, onların barış için verdikleri mücadelenin önemine dikkat çekti.
Barış gücü askerlerinin fedakarlıkları
BM Barış Gücü, 1948 yılından bu yana dünyanın çatışma bölgelerinde barışı korumak ve sivil halkı korumak için görev yapıyor. Bugüne kadar 4.200'den fazla barış gücü askeri görev başında hayatını kaybetti. 2024 yılında hayatını kaybeden 61 asker arasında, özellikle Afrika'daki misyonlarda görev yapanların sayısı dikkat çekiyor. Mali, Orta Afrika Cumhuriyeti, Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Güney Sudan gibi ülkelerdeki BM misyonları, hem terör örgütleriyle mücadele hem de etnik çatışmaların önlenmesi açısından kritik öneme sahip. Guterres, törende yaptığı konuşmada, “Barış gücü askerlerimiz sadece silahlı çatışmalarla değil, aynı zamanda hastalık, doğal afetler ve zorlu iklim koşullarıyla da mücadele ediyor. Onların cesareti ve kararlılığı, dünya barışına yaptıkları katkının en büyük göstergesidir” dedi.
Küresel barış ve güvenlik için BM'nin rolü
BM Barış Gücü misyonları, dünya genelinde 70.000'den fazla askeri, polisi ve sivil personeli bünyesinde barındırıyor. Bu misyonlar, çatışma bölgelerinde ateşkesin izlenmesi, sivil halkın korunması, insani yardım operasyonlarının desteklenmesi ve siyasi diyaloğun teşvik edilmesi gibi görevler üstleniyor. Ancak BM Barış Gücü, son yıllarda artan güvenlik tehditleriyle karşı karşıya. Özellikle Sahel bölgesinde faaliyet gösteren cihatçı gruplar, BM askerlerini hedef alırken, bazı misyonların bütçe yetersizliği ve lojistik sorunlarla boğuştuğu da biliniyor. Guterres, anma töreninde bu zorluklara da değinerek, “Barış gücü misyonlarımız daha karmaşık ve tehlikeli hale geliyor. Uluslararası toplumun bu misyonlara verdiği desteği artırması gerekiyor. Aksi takdirde, en savunmasız toplumların korunmasız kalma riski var” şeklinde konuştu. BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi'nin verilerine göre, 2024 yılında çatışma bölgelerinde 35 milyondan fazla insan yerinden edilirken, BM misyonları bu kişilere gıda, sağlık ve barınma yardımı sağlamaya çalışıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
BM Barış Gücü misyonlarına katkı sağlayan Türkiye, tarihsel olarak barış koruma operasyonlarında aktif rol oynamıştır. Ancak son yıllarda Türkiye'nin BM misyonlarına askeri katkısı azalmış, bunun yerine diplomatik ve insani yardım boyutuna odaklanılmıştır. Türkiye, özellikle Somali, Afganistan ve Kosova'da BM misyonlarına destek vermiştir. BM'nin barış gücü misyonlarının karşılaştığı zorluklar, Türkiye'nin çatışma bölgelerine yönelik insani yardım taahhütlerini etkileyebilir. Öte yandan, Türkiye'nin BM bünyesinde daha fazla söz sahibi olma isteği, bu tür anma törenlerinin uluslararası kamuoyunda yarattığı farkındalıkla paralellik göstermektedir. Barış gücü askerlerinin fedakarlıkları, Türkiye'nin dış politikasında barış diplomasisinin önemini bir kez daha vurgulamaktadır.
