Birleşmiş Milletler (BM) uzmanları, Gazze Şeridi'nde gözaltına alınan bir doktorun derhal ve koşulsuz serbest bırakılması çağrısında bulundu. İsrail güçleri tarafından geçtiğimiz hafta düzenlenen bir operasyon sırasında gözaltına alınan doktorun kimliği, insani yardım kuruluşları tarafından Dr. Ahmed el-Cevheri olarak açıklandı. BM İnsan Hakları Konseyi'nin özel raportörleri, yaptıkları ortak açıklamada, doktorun sağlık durumunun kritik olduğunu ve acil tıbbi müdahaleye ihtiyaç duyduğunu belirtti. Uzmanlar, sivil sağlık personelinin uluslararası insancıl hukuk kapsamında korunması gerektiğini vurguladı ve İsrail'i gözaltı koşullarını iyileştirmeye çağırdı.
Gelişmenin Arka Planı
Dr. Ahmed el-Cevheri, Gazze'nin kuzeyindeki El-Şifa Hastanesi'nde acil servis sorumlusu olarak görev yapıyordu. 15 Ekim'de hastaneye düzenlenen bir baskın sırasında İsrail savunma kuvvetleri tarafından gözaltına alındı. İsrail ordusu, doktorun Hamas ile bağlantılı olduğu iddiasıyla tutuklandığını açıkladı, ancak bu iddiayı destekleyen herhangi bir kanıt sunmadı. BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği, doktorun gözaltına alınmasını kınayarak, sağlık çalışanlarının hedef alınmasının savaş suçu teşkil edebileceği uyarısında bulundu. Dünya Sağlık Örgütü de konuya ilişkin endişelerini dile getirerek, doktorun serbest bırakılması için acil adımlar atılmasını istedi.
Gazze'deki sağlık sistemi, yaklaşık bir yıldır süren çatışmalar nedeniyle neredeyse çökme noktasına geldi. Hastanelerin büyük bölümü hasar gördü veya kullanılamaz hale geldi. Uluslararası Kızılhaç Komitesi, bölgedeki sağlık personelinin yüzde 70'inin yerinden edildiğini ya da gözaltına alındığını belirtiyor. Dr. el-Cevheri'nin durumu, Gazze'deki sağlık krizine dikkat çekiyor. İnsan hakları örgütleri, sağlık çalışanlarının hedef alınmasının insancıl hukukun açık ihlali olduğunu ve bu tür eylemlerin cezalandırılması gerektiğini savunuyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu olay, uluslararası toplumun Gazze'deki insani krize yönelik tepkilerini de yeniden alevlendirdi. Mısır ve Katar, arabuluculuk çabaları kapsamında doktorun serbest bırakılması için İsrail ile temas halinde olduklarını duyurdu. Avrupa Birliği, konuyu İsrail makamlarıyla gündeme getirdiğini açıklarken, ABD Dışişleri Bakanlığı ise durumu yakından izlediğini belirtmekle yetindi. BM Güvenlik Konseyi'nin konuyu acil oturumda ele alması bekleniyor. Uzmanlar, bu tür olayların Gazze'de ateşkes müzakerelerini olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulunuyor. Öte yandan, İsrail'deki sağlık bakanlığı, doktorun yasal süreçlerin ardından serbest bırakılacağını öne sürse de, net bir takvim vermedi.
Bölgesel olarak, bu durum İsrail ile çevre ülkeler arasındaki gerilimi daha da tırmandırabilir. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, konuyu kınayan ortak bir bildiri yayımladı. İran ise olayı, İsrail'in 'soykırım politikasının' bir parçası olarak nitelendirdi. Lübnan'daki Hizbullah da, doktorun serbest bırakılmaması halinde 'misilleme' yapabileceği sinyalini verdi. Bu gelişmeler, bölgede zaten kırılgan olan dengeleri daha da hassas hale getiriyor. Küresel ölçekte, insan hakları kuruluşları, uluslararası toplumu İsrail üzerinde baskı kurmaya çağırıyor. Birçok ülkede, dün akşam doktorun serbest bırakılması için protesto gösterileri düzenlendi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Gazze'deki insani krizde aktif bir rol oynamakta ve sağlık çalışanlarının korunması çağrılarını desteklemektedir. Dr. el-Cevheri'nin gözaltına alınması, Ankara'nın bölgede insani yardım ve arabuluculuk misyonunu zorlaştırabilir. Türkiye, İsrail ile ilişkilerinde hassas bir denge yürütüyor; bu olay, ikili ilişkilerde yeni bir gerilim noktası olabilir. Ayrıca, Türkiye'nin Filistin davasına verdiği destek ve BM'deki aktif diplomasisi, bu tür olayların uluslararası gündemde kalmasına katkı sağlayabilir. Bölgesel istikrar açısından, Gazze'deki durumun kötüleşmesi, Türkiye'nin Doğu Akdeniz ve Suriye politikalarını da etkileyebilir. Bu nedenle, Ankara'nın konuyu yakından takip etmesi ve uluslararası platformlarda gündeme getirmesi bekleniyor.
