Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, terör tehditlerinin giderek daha karmaşık ve küresel bir hal aldığı günümüzde, uluslararası toplumun önleyici tedbirler ve insan hakları temelli bir yaklaşım benimsemesi gerektiğini vurguladı. Guterres, BM Güvenlik Konseyi'nde yaptığı konuşmada, hiçbir ülkenin terörle tek başına mücadele edemeyeceğini belirterek, ortak eylem ve dayanışmanın önemine dikkat çekti.
Gelişen terör tehditleri ve BM'nin çağrısı
Guterres, terör örgütlerinin dijital platformlar, yapay zeka ve kripto para gibi yeni teknolojileri kullanarak faaliyetlerini çeşitlendirdiğini belirtti. Özellikle IŞİD ve El Kaide bağlantılı grupların, Afrika'nın Sahel bölgesi başta olmak üzere çeşitli coğrafyalarda yeniden güç kazandığına dikkat çeken BM Genel Sekreteri, bu grupların finansman kaynaklarının tespit ve engellenmesinin kritik önem taşıdığını ifade etti.
Konuşmasında, terörle mücadelede askeri operasyonların tek başına yeterli olmadığını vurgulayan Guterres, radikalleşmeyi önleme, eğitim, istihdam ve sosyal kapsayıcılık gibi alanlarda kapsamlı stratejiler geliştirilmesi gerektiğini söyledi. BM'nin 2021-2024 dönemi için hazırladığı Küresel Terörle Mücadele Stratejisi'ni hatırlatan Guterres, bu stratejinin temelinde insan hakları ve hukukun üstünlüğü ilkelerinin yattığını hatırlattı.
Bölgesel ve küresel boyut
Terörün sadece çatışma bölgelerinde değil, gelişmiş ülkelerde de ciddi bir tehdit oluşturduğunu belirten Guterres, Kovid-19 salgını sonrası artan ekonomik eşitsizliklerin, siyasi kutuplaşmanın ve sosyal medyadaki nefret söyleminin terör örgütlerine yeni eleman kazandırdığını ifade etti. Afrika kıtasındaki terör faaliyetlerinin küresel güvenliğe tehdit oluşturduğunu vurgulayan BM Genel Sekreteri, özellikle Sahra Altı Afrika'da artan terör olaylarına dikkat çekti. Batı Afrika ülkeleri ve Sahel bölgesinde faaliyet gösteren el-Kaide ve IŞİD bağlantılı grupların, bölgesel istikrarı ciddi şekilde tehdit ettiği, bu durumun insani krizleri derinleştirdiği kaydediliyor.
Guterres, uluslararası toplumu, terörle mücadele çabalarını desteklemeye ve bu alanda kaynak tahsisini artırmaya çağırdı. BM'nin terörle mücadele ofisinin kapasitesinin güçlendirilmesi gerektiğini belirten Guterres, üye devletlerin istihbarat paylaşımı, sınır güvenliği ve adli işbirliği konularında daha yakın çalışması gerektiğini söyledi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
BM Genel Sekreteri'nin terörle mücadelede önleyici ve insan hakları temelli yaklaşım vurgusu, Türkiye'nin uzun yıllardır savunduğu çok taraflı işbirliği ve terör örgütlerine karşı topyekun mücadele anlayışıyla örtüşmektedir. Türkiye, başta PKK/YPG ve FETÖ olmak üzere terör örgütleriyle mücadelesinde uluslararası desteğin yetersizliğine sıkça vurgu yapmıştır. Guterres'in “Hiçbir ülke terörle tek başına mücadele edemez” sözü, Türkiye'nin bu konudaki haklı endişelerini teyit eder niteliktedir. Ancak Türkiye, insan hakları vurgusunun terör örgütlerine karşı meşru güvenlik önlemlerini kısıtlayacak şekilde yorumlanmaması gerektiğini düşünmektedir. Bu bağlamda, BM'nin terörle mücadele politikalarının Türkiye'nin güvenlik kaygılarını da dikkate alacak şekilde şekillendirilmesi önem arz etmektedir.
