Birleşmiş Milletler üst düzey bir yetkilisi, Suriye'nin güneyindeki Süveyda vilayetinde yükselen ayrılıkçı çağrıların ülkenin birliğini ve toprak bütünlüğünü zedeleyebileceği uyarısında bulundu. BM Suriye Özel Temsilcisi Geir Pedersen, BM Güvenlik Konseyi'nde yaptığı konuşmada, tarafları diyalog ve güven artırıcı önlemlere çağırarak artan gerilimlerin ancak siyasi çözümle aşılabileceğini vurguladı. Pedersen, "Suriye'nin egemenliği, bağımsızlığı ve toprak bütünlüğüne saygı duyulması gerekiyor" ifadelerini kullandı.
Gelişmenin arka planı
Süveyda vilayeti, Suriye'nin Dürzi nüfusunun yoğun olduğu bir bölge olarak biliniyor. İç savaşın başlangıcından bu yana büyük ölçüde hükümet kontrolünde kalan bölgede, son aylarda artan ekonomik sıkıntılar ve güvenlik boşluğu ayrılıkçı söylemleri körükledi. Yerel kaynaklara göre, bazı silahlı gruplar "Süveyda Özerk Yönetimi" ilanı yönünde çağrılar yaparken, halk arasında da merkezi hükümete duyulan güvensizlik artıyor.
Pedersen, BM Güvenlik Konseyi oturumunda yaptığı açıklamada, "Süveyda'da duyduğumuz ayrılıkçı sesler endişe verici. Bu tür çağrılar Suriye'nin zaten kırılgan olan birliğine darbe vurabilir ve bölgesel istikrarı tehdit edebilir" dedi. BM yetkilisi, tüm aktörleri siyasi sürece katılmaya ve ülkenin toprak bütünlüğünü korumaya çağırdı.
Süveyda'daki gelişmeler, Suriye'nin kuzeydoğusunda Kürtlerin kontrolündeki bölgelerde de zaman zaman benzer ayrılıkçı taleplerin gündeme geldiği bir ortamda yaşanıyor. Baas rejimi, ülke genelinde otoritesini yeniden tesis etmeye çalışırken, yerel dinamikler ve dış güçlerin etkisi bölünmüşlüğü derinleştiriyor.
Bölgesel boyut
Süveyda'daki ayrılıkçı hareketlenme, sadece Suriye için değil, bölgesel güçler için de önemli yansımalar taşıyor. İsrail'in Golan Tepeleri'ni ilhak etmesinin ardından, güney Suriye'deki istikrarsızlık İsrail ile olası bir çatışma riskini artırıyor. Aynı zamanda Ürdün, mülteci akını ve güvenlik tehditleri nedeniyle bu bölgedeki gelişmeleri yakından izliyor.
BM Özel Temsilcisi Pedersen, uluslararası toplumun Suriye'nin birliğine verdiği desteğin altını çizerek, "Hiçbir ülke veya grup Suriye'nin toprak bütünlüğünü baltalayacak adımlar atmamalıdır. Siyasi çözüm, tüm Suriyelilerin taleplerini karşılayacak kapsayıcı bir süreçle mümkündür" dedi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Suriye'nin toprak bütünlüğünü prensip olarak desteklemekle birlikte, kuzeyde PKK/PYD varlığına karşı operasyonlarını sürdürmektedir. Süveyda'daki ayrılıkçı hareketlenme, Suriye'nin kuzeyinde de benzer taleplerin gündeme gelebileceği endişesini beraberinde getiriyor. Ankara, bu tip gelişmelerin Suriye'nin üniter yapısını daha da zayıflatmasından ve Türkiye sınırına yakın bölgelerde yeni bir kaos doğurmasından çekinmektedir. Diğer yandan, Türkiye'nin Suriye'de siyasi çözüm arayışları kapsamında rejimle normalleşme adımları, Süveyda'daki gelişmelerin bu süreci olumsuz etkileme potansiyeli taşıdığını göstermektedir. Bölgedeki etnik ve mezhepsel dengeler, Türkiye'nin Suriye politikasında dikkate alması gereken ek bir boyut olarak ortaya çıkmaktadır.
