Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreter Yardımcısı Amina J. Mohammed, Cuma günü Sudan'daki yıkıcı savaşın derhal sona erdirilmesi çağrısında bulundu. Mohammed, çatışmaların milyonlarca çocuğu eğitim hakkından mahrum bıraktığını ve ülkenin dünyanın en büyük yerinden edilme krizine sahne olduğunu vurguladı. Anadolu Ajansı'nın aktardığına göre, BM üst düzey yetkilisi, uluslararası toplumun bu insani felakete sessiz kalmaması gerektiğini belirterek, taraflara ateşkes ve diyalog çağrısı yaptı.
Çatışmanın çocuklar üzerindeki yıkıcı etkisi
Sudan'da Nisan 2023'te başlayan ve ordu ile Hızlı Destek Kuvvetleri (RSF) arasında süren çatışmalar, ülkenin eğitim sistemini neredeyse tamamen durma noktasına getirdi. BM verilerine göre, yaklaşık 19 milyon çocuk okula gidemiyor; bu da ülkedeki okul çağındaki çocukların büyük bir bölümünü oluşturuyor. Birçok okul ya doğrudan hedef alındı ya da yerinden edilen aileler için geçici barınak olarak kullanılıyor. Bu durum, çocukların sadece eğitimden mahrum kalmasına değil, aynı zamanda psikolojik travma, sömürü ve şiddet riskiyle karşı karşıya kalmasına neden oluyor.
BM Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF), Sudan'daki çocukların durumuna dikkat çekerek, acil insani yardım koridorlarının açılması ve okulların yeniden işlevsel hale getirilmesi için uluslararası destek talep ediyor. Özellikle Hartum, Darfur ve Kurdufan bölgelerinde çatışmaların yoğun olduğu alanlarda çocukların eğitim erişimi tamamen kesilmiş durumda. Eğitim alamayan bir neslin yetişmesi, ülkenin geleceğini tehdit eden en büyük risklerden biri olarak görülüyor.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Sudan'daki çatışma yalnızca ülke sınırları içinde kalmıyor; bölgesel istikrarı da derinden etkiliyor. BM Mülteciler Yüksek Komiserliği'ne (UNHCR) göre, çatışmalar nedeniyle 10 milyondan fazla insan yerinden edildi. Bunların yaklaşık 2 milyonu komşu ülkelere (Çad, Güney Sudan, Mısır, Etiyopya) sığındı. Bu durum, özellikle Çad ve Güney Sudan gibi kırılgan ülkelerde kaynakların daha da daralmasına yol açıyor ve bölgesel güvenlik sorunlarını artırıyor. Ayrıca, Sudan'daki istikrarsızlık Kızıldeniz'in güvenliğini tehdit ederken, küresel enerji ve ticaret yolları üzerinde de risk oluşturuyor.
BM Genel Sekreter Yardımcısı Mohammed, konuşmasında uluslararası toplumun Sudan'a yönelik insani yardım taahhütlerini artırması gerektiğini vurguladı. Sudan için yapılan insani yardım çağrısının yalnızca üçte birinin finanse edildiğine dikkat çeken Mohammed, bunun kabul edilemez olduğunu söyledi. Ayrıca, kadınların ve kız çocuklarının çatışma ortamında artan toplumsal cinsiyete dayalı şiddete maruz kaldığını belirterek, bu konuda özel koruma önlemleri alınması gerektiğinin altını çizdi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Sudan'daki çatışma, Türkiye'nin Afrika Boynuzu ve Kızıldeniz bölgesindeki stratejik çıkarlarını doğrudan ilgilendiriyor. Türkiye, Sudan ile tarihi ve kültürel bağlara sahip olup, iki ülke arasında ekonomik ve askeri iş birliği anlaşmaları bulunuyor. Çatışmanın uzaması, Türkiye'nin bölgedeki yatırımlarını ve diplomatik etkisini olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, Sudan'dan Türkiye'ye düzensiz göç akışlarının artması riski bulunuyor. Türkiye, BM nezdinde yürüttüğü insani diplomasi geleneğine uygun olarak, Sudan'daki krizin çözümü için arabuluculuk çabalarına katkı sağlayabilir. Bu bağlamda, Türkiye'nin bölgesel istikrar için uluslararası toplumla iş birliği yapması bekleniyor.
