Birleşmiş Milletler (BM) bünyesinde kurulan bağımsız bir soruşturma komisyonu, İsrail'in Gazze Şeridi'ne yönelik saldırılarında Filistinli çocukları kasıtlı ve bilinçli bir şekilde hedef alarak soykırım suçu işlediği sonucuna vardı. Komisyonun Pazartesi günü Cenevre'de açıklanan raporu, 7 Ekim 2023'te başlayan ve halen devam eden çatışmalar sırasında İsrail ordusunun çocukları sistematik olarak öldürdüğünü ve bu eylemlerin Birleşmiş Milletler Soykırımın Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi'ni ihlal ettiğini belirtiyor. Raporda, özellikle okul, hastane ve evler gibi sivil alanlara yönelik saldırılarda yüzlerce çocuğun hayatını kaybettiği vurgulanıyor.
Soruşturma Raporunun Temel Bulguları
BM İnsan Hakları Konseyi tarafından görevlendirilen üç üyeli bağımsız komisyon, çatışmaların başlangıcından bu yana toplanan tanık ifadeleri, uydu görüntüleri ve tıbbi kayıtları inceledi. Rapor, İsrail güçlerinin çocukları hedef almak için orantısız güç kullandığını ve bu saldırıların 'kasıtlı' olduğunu ortaya koyuyor. Komisyon Başkanı Navi Pillay, düzenlediği basın toplantısında, 'İsrail'in askeri operasyonları sırasında çocukları korumak için gerekli tedbirleri almadığı, aksine onları bilinçli olarak hedef aldığına dair güçlü kanıtlar bulunuyor' ifadelerini kullandı. Raporda ayrıca, İsrail'in abluka altındaki Gazze'ye yönelik saldırılarında açlık ve susuzluk gibi yöntemlerle çocuk ölümlerine yol açtığı, bunun da soykırımın bir unsuru olarak değerlendirilebileceği kaydedildi.
BM verilerine göre, çatışmaların başladığı 7 Ekim'den bu yana Gazze'de 10 binden fazla çocuk hayatını kaybetti. Bu rakam, toplam can kaybının yaklaşık yüzde 40'ını oluşturuyor. Raporda, İsrail ordusunun yerleşim bölgelerine yönelik hava saldırılarında ve kara operasyonlarında çocukların orantısız şekilde etkilendiği, birçok saldırının 'doğrudan sivil hedeflere' yönelik olduğu belirtildi. Özellikle El Şifa Hastanesi ve çevresindeki okullara düzenlenen saldırılarda çok sayıda çocuğun öldüğü ifade ediliyor.
Uluslararası Hukuk Boyutu ve Tepkiler
Rapor, İsrail'in eylemlerinin sadece uluslararası insancıl hukuk değil, aynı zamanda soykırım sözleşmesini de ihlal ettiğini ortaya koyuyor. Soykırım suçu, 'ulusal, etnik, ırksal veya dini bir grubu tamamen veya kısmen yok etme niyetiyle' işlenen eylemleri kapsıyor. Komisyon, İsrail'in Gazze'deki Filistin halkına yönelik sistematik saldırılarının bu tanıma uyduğu kanaatine vardı. Raporda, İsrailli yetkililerin 'çocuklar dahil tüm Filistinlileri düşman olarak gördüklerini' gösteren ifadelerine de yer verildi. Örneğin, İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant'ın 'insani hayvanlarla savaşıyoruz' sözü raporda kanıt olarak kullanıldı.
Rapora İsrail'den sert tepki geldi. İsrail Dışişleri Bakanlığı, raporu 'taraflı ve gerçek dışı' olarak nitelendirirken, BM İnsan Hakları Konseyi'nin İsrail karşıtı bir tutum izlediğini iddia etti. Tel Aviv yönetimi, Hamas'ın sivilleri kalkan olarak kullandığını ve çocuk ölümlerinden Hamas'ı sorumlu tuttuğunu savundu. Ancak komisyon, 'sivillerin korunmasının her durumda öncelikli olduğunu' belirterek İsrail'in bu savunmasını reddetti. Filistin yönetimi ise raporu memnuniyetle karşıladı ve İsrail'in yargı önüne çıkarılması çağrısında bulundu. Hamas, raporun 'işgalin suçlarını belgelediğini' açıkladı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Filistin davasına verdiği diplomatik desteği güçlendirebilir. BM raporu, Ankara'nın uluslararası platformlarda İsrail'i soykırımla suçlama pozisyonunu hukuki bir temele oturtuyor. Türkiye, halihazırda Uluslararası Adalet Divanı'ndaki (UAD) soykırım davasına müdahillik başvurusunda bulunmuştu; bu rapor, müdahilliğin gerekçesini destekleyecek nitelikte. Ayrıca rapor, Türkiye'nin insani yardım çağrılarına uluslararası meşruiyet kazandırabilir. Ancak raporun doğrudan bağlayıcılığı olmadığı için, Türkiye'nin diplomatik çabalarını ikili ilişkilerde zorlayıcı bir araç olarak değil, ahlaki bir zemin olarak kullanması bekleniyor. Bölgesel güvenlik açısından ise rapor, İsrail'in uluslararası alandaki yalnızlığını artırarak Doğu Akdeniz'deki dengeleri dolaylı yoldan etkileyebilir.
