Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, İsrail'in işgal altındaki Batı Şeria'da yeni yasa dışı Yahudi yerleşimleri inşa etme planlarını 'derin endişe' ile karşıladığını bildirdi. BM Sözcüsü Stephane Dujarric tarafından yapılan açıklamada, özellikle Kudüs'ün doğusundaki E1 bölgesinde planlanan inşaatların, Filistin toprak bütünlüğünü parçalayarak iki devletli çözüm için 'varoluşsal bir tehdit' oluşturduğu vurgulandı.
E1 Bölgesi ve İki Devletli Çözüme Etkisi
E1 olarak bilinen bölge, Doğu Kudüs ile Maale Adumim yerleşimi arasında uzanan stratejik bir koridor olarak öne çıkıyor. Bu bölgeye yapılacak yeni yerleşimler, Batı Şeria'nın kuzeyi ile güneyi arasındaki bağlantıyı tamamen koparacak bir coğrafi engel oluşturma riski taşıyor. BM yetkilileri, bu durumun gelecekte kurulması öngörülen bağımsız Filistin devletinin toprak bütünlüğünü ortadan kaldıracağını ve bölgede kalıcı barış şansını ciddi şekilde zedeleyeceğini ifade ediyor.
İsrail hükümeti ise yerleşim faaliyetlerinin uluslararası hukuka aykırı olduğunu kabul etmiyor. Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki koalisyon hükümeti, özellikle aşırı sağcı partilerin etkisiyle yerleşim politikalarını hızlandırmış durumda. Son olarak, İsrail Savunma Bakanlığı'nın E1 bölgesinde binlerce konutluk yeni bir yerleşim için ihale sürecini başlattığı bildiriliyor. Bu adım, uluslararası toplumun yanı sıra Filistin yönetimi tarafından da sert bir dille kınandı.
Uluslararası Tepkiler ve Bölgesel Gerilim
BM'nin bu açıklaması, İsrail'in yerleşim faaliyetlerine yönelik uluslararası eleştirilerin son halkasını oluşturuyor. Avrupa Birliği (AB) ve Arap Birliği daha önce yaptıkları açıklamalarda, Batı Şeria'daki yerleşimlerin uluslararası hukukun ihlali anlamına geldiğini ve barış sürecini baltaladığını belirtmişti. ABD yönetimi ise geleneksel olarak İsrail'e destek verirken, son dönemde yerleşim politikaları konusunda daha temkinli bir dil kullanmaya başladı. Ancak, Washington'un bu konudaki tutumu hala İsrail'in lehine olarak değerlendiriliyor.
Bölgede yaşanan bu gelişmeler, artan şiddet olaylarıyla birleşince tansiyonu daha da yükseltiyor. Batı Şeria'da neredeyse her gün yaşanan askeri operasyonlar, Filistinli göstericiler ile İsrail güvenlik güçleri arasında çatışmalara yol açıyor. Filistin halkı, kendi toprakları üzerindeki İsrail işgalinin ve yerleşim politikalarının yaşam koşullarını her geçen gün daha da zorlaştırdığını dile getiriyor. Birleşmiş Milletler Yakın Doğu Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı (UNRWA) verilerine göre, Batı Şeria'daki yerleşimci nüfusu 700 binin üzerine çıkmış durumda.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Filistin davasına verdiği geleneksel desteği yeniden gündeme getiriyor. Ankara, BM kararları ve uluslararası hukuk çerçevesinde iki devletli çözümü savunan net bir tutum sergiliyor. Türkiye, İsrail'in yasa dışı yerleşim politikalarını daha önce defalarca kınayarak, Doğu Kudüs'ün ve Batı Şeria'nın Filistin toprağı olarak korunması gerektiğini vurgulamıştı. Bu bağlamda, BM'nin bu uyarısı, Türk diplomatlarının uluslararası platformlarda dile getirdiği endişelerle örtüşüyor. Türkiye'nin bölgedeki etkinliği, Filistin halkına yönelik insani yardımlar ve siyasi destek ile devam ederken, bu tür gelişmeler Türk dış politikasının Filistin meselesine verdiği önemi bir kez daha teyit ediyor.
