Birleşmiş Milletler (BM) tarafından yürütülen kapsamlı bir soruşturma, İsrail ordusunun Gazze Şeridi'nde çocukları 'kasten hedef aldığını' ve bu eylemlerin 'devam eden bir soykırımın' parçası olduğunu ortaya koydu. BM İnsan Hakları Konseyi'nin yetkilendirdiği bağımsız soruşturma komisyonu, 7 Ekim 2023'ten bu yana Gazze'de yaşanan çatışmalarda çocukların orantısız bir şekilde hedef alındığını belgeledi. Raporda, İsrail'in hava saldırıları ve kara operasyonları sırasında okullar, hastaneler ve sivil yerleşim yerlerinin sık sık vurulduğu, bu saldırılarda yüzlerce çocuğun hayatını kaybettiği vurgulandı.
Soykırım Suçlamaları ve Uluslararası Tepkiler
BM soruşturması, İsrail'in Gazze'deki askeri operasyonlarının çocukları hedef alma boyutunun, 1948 Soykırım Sözleşmesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Raporda, 'çocukların sistematik ve kasıtlı olarak öldürülmesinin, soykırımın açık bir göstergesi olduğu' ifadesi yer aldı. Birleşmiş Milletler, çatışmaların başlamasından bu yana Gazze'de 13.000'den fazla çocuğun öldürüldüğünü tahmin ediyor. Bu rakam, toplam can kaybının yaklaşık üçte birine denk geliyor. Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) ve Uluslararası Adalet Divanı (UAD) da konuyla ilgili soruşturmalar başlatmış durumda. Birçok ülke ve insan hakları örgütü, İsrail'in eylemlerini kınarken, bazı Avrupa ülkeleri İsrail'e yönelik silah ambargosu çağrılarını artırıyor.
Soruşturma komisyonu, İsrail hükümetinin çocukları korumaya yönelik yeterli önlem almadığını, aksine sivillerin yoğun olduğu bölgelere yönelik saldırıları meşrulaştırdığını iddia ediyor. Komisyon raporunda, İsrail ordusunun kullandığı bazı mühimmatların (örneğin, ağır bombaların) yerleşim alanlarında kullanılmasının uluslararası insancıl hukuku ihlal ettiği vurgulandı. Özellikle 500 kilogramlık bombaların yoğun nüfuslu bölgelere atılması, çocukların yüksek oranda ölümüne yol açtı. Raporda ayrıca, İsrail'in hastanelere ve okullara yönelik saldırılarının da belgelendiği, bu saldırıların 'savaş suçu' teşkil ettiği ifade edildi.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Uluslararası Hukukun Çöküşü mü?
BM'nin bu raporu, uluslararası toplumda büyük yankı uyandırırken, İsrail ve en büyük müttefiki ABD tarafından sert bir şekilde reddedildi. İsrail Dışişleri Bakanlığı, raporu 'taraflı ve gerçek dışı' olarak nitelendirirken, ABD yönetimi soruşturmanın 'yasal dayanaktan yoksun' olduğunu savundu. Ancak rapor, başta Avrupa Birliği olmak üzere birçok batılı ülkede endişeyle karşılandı. Fransa, Almanya ve İspanya gibi ülkeler, raporun bağımsız bir şekilde incelenmesi çağrısı yaparken, İngiltere ise temkinli bir duruş sergiliyor. Öte yandan, İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) ve Arap Birliği, raporu memnuniyetle karşılayarak, İsrail'in uluslararası hukuk önünde hesap vermesi gerektiğini vurguladı.
Rusya ve Çin, BM Güvenlik Konseyi'nde İsrail aleyhine daha sert yaptırımlar talep ediyor. Bu durum, küresel güçler arasındaki ayrışmayı derinleştiriyor. BM yetkilileri, raporun uluslararası hukukun evrenselliği için bir test olduğunu belirtiyor. Eğer İsrail'in eylemleri cezasız kalırsa, bu durumun diğer çatışma bölgelerinde de emsal teşkil edebileceğine dikkat çekiliyor. Özellikle Ukrayna, Myanmar ve Yemen gibi ülkelerde de çocukların benzer şekilde hedef alındığına dair raporlar bulunuyor. BM Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF), dünya genelinde çatışmalarda çocukların hedef alınmasının 'yeni bir normal' haline geldiği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Gazze'deki insani krizin en başından bu yana İsrail'in eylemlerini sert bir dille kınamış ve ateşkes çağrılarında bulunmuştur. BM raporu, Türkiye'nin 'soykırım' suçlamalarını uluslararası arenada güçlendiren bir belge niteliği taşımaktadır. Bu rapor, Türkiye'nin Birleşmiş Milletler nezdinde İsrail'e yönelik yaptırımlar için daha fazla destek arayışında elini güçlendirebilir. Ayrıca, Türkiye'nin Filistin davasına verdiği destek, özellikle İslam dünyasında ve gelişmekte olan ülkelerde itibarını artırabilir. Ancak, ABD ve İsrail ile ilişkilerin gerilmesi riski de bulunmaktadır. Türkiye, kamu diplomasisi ve insani yardım koridorlarını sürdürerek, bölgesel bir denge unsuru olarak kalmaya çalışacaktır.
