Birleşmiş Milletler (BM), okyanus yüzey sıcaklıklarındaki artışın tetiklediği güçlü bir El Nino hava olayının, küresel sıcaklıkları daha da yükselterek rekor seviyelere ulaştırabileceği uyarısında bulundu. BM Dünya Meteoroloji Örgütü'ne (WMO) göre, bu durum dünya genelinde kuraklık, sel ve diğer aşırı hava koşullarının riskini artıracak. WMO, El Nino'nun bu yıl içinde etkisini göstermeye başlamasının beklendiğini ve 2023-2024 döneminde sıcaklıkların daha da yükselebileceğini belirtti. Özellikle Pasifik Okyanusu'ndaki deniz yüzeyi sıcaklıklarının normalin üzerinde seyrettiği gözlemleniyor.
El Nino'nun Etkileri ve Küresel Isınma
El Nino, doğal bir iklim döngüsü olarak her iki ila yedi yılda bir ortaya çıkar ve tropikal Pasifik Okyanusu'ndaki su sıcaklıklarının ortalamanın üzerine çıkmasıyla karakterize edilir. Bu olay, dünya genelinde hava desenlerini bozarak bazı bölgelerde aşırı yağış ve sellere, diğer bölgelerde ise kuraklığa neden olabilir. WMO Genel Sekreteri Prof. Petteri Taalas, yaptığı açıklamada, "El Nino'nun gelişmesi, küresel sıcaklıkların rekor seviyelere ulaşma olasılığını büyük ölçüde artıracak" dedi. Taalas ayrıca, insan kaynaklı iklim değişikliğinin El Nino'nun etkilerini şiddetlendirebileceği uyarısında bulundu.
WMO'nun son raporuna göre, 2023-2027 döneminde küresel ortalama sıcaklığın geçici olarak sanayi öncesi seviyelerin 1,5°C üzerine çıkma olasılığı yüzde 66 olarak hesaplanıyor. Bu eşik, Paris İklim Anlaşması'nda belirlenenen uzun vadeli hedefin aşılabileceği anlamına geliyor. El Nino'nun ek ısınma etkisiyle birlikte, bazı yıllar sıcaklık rekorlarının kırılması bekleniyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Kuraklık ve Sel Riskleri
El Nino, Güney Amerika, Avustralya, Güneydoğu Asya ve Afrika'nın bazı bölgelerinde kuraklığa, buna karşılık Amerika kıtasının batı kıyılarında ve Doğu Afrika'da ise yoğun yağış ve sellere yol açabiliyor. Özellikle tarıma dayalı ekonomiler için bu durum kritik önem taşıyor. WMO, ülkeleri erken uyarı sistemlerini güçlendirmeye ve afet hazırlıklarını artırmaya çağırıyor. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ise gıda güvenliği açısından risk altındaki bölgeleri izlediklerini belirtiyor. 2015-2016'daki güçlü El Nino olayı, milyonlarca insanı etkileyen kuraklıklara ve gıda krizlerine neden olmuştu. Bilim insanları, iklim değişikliğinin etkisiyle El Nino olaylarının daha sık ve şiddetli hale gelebileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, El Nino'nun doğrudan etki alanında olmasa da, küresel iklim değişikliği kapsamında bu gelişmeden dolaylı olarak etkilenebilir. Akdeniz Havzası'nda yer alan Türkiye, zaten artan sıcaklıklar ve azalan yağışlarla mücadele ediyor. Küresel sıcaklıkların yükselmesi, Türkiye'de de sıcak hava dalgaları, orman yangınları ve su kaynakları üzerinde baskı yaratabilir. Ayrıca, El Nino'nun neden olduğu küresel gıda fiyatlarındaki dalgalanmalar, enerji maliyetleri ve tedarik zincirlerindeki aksamalar Türkiye ekonomisini etkileyebilir. Bu nedenle, Türkiye'nin iklim değişikliğine uyum politikalarını güçlendirmesi ve su yönetiminde sürdürülebilir çözümler geliştirmesi büyük önem taşıyor.
