Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, Yemen'de Husiler tarafından alıkonulan BM personelinin serbest bırakılması çağrısında bulundu. BM Sözcülüğü tarafından yapılan açıklamada, toplam 73 BM çalışanının "Yemen'de keyfi olarak gözaltında tutulduğu" belirtildi. Guterres, gözaltıların ikinci yılına girerken personelin güvenliğinden endişe duyduğunu ifade etti. BM, alıkonulanlar arasında insani yardım görevlileri ve sivil personelin bulunduğunu, bazılarının ise aylardır aileleriyle iletişim kuramadığını duyurdu.
Krizin Arka Planı: Husiler ve BM İlişkileri
Yemen'de 2014'ten bu yana devam eden iç savaşta, İran destekli Husiler ülkenin büyük bölümünü kontrol ediyor. BM, Yemen'deki insani krize müdahale için binlerce personel görevlendirmiş durumda. Ancak 2023 yılı itibarıyla Husi yönetimi, BM çalışanlarına yönelik gözaltıları artırdı. BM yetkilileri, alıkonulan personelin "casusluk" veya "ulusal güvenliği tehdit" gibi asılsız suçlamalarla tutulduğunu açıkladı.
Uluslararası toplum, Husileri sık sık insani yardım çalışanlarını hedef almakla suçluyor. Birçok STK, Yemen'deki insani durumun daha da kötüleştiğini ve yardım erişiminin ciddi şekilde kısıtlandığını rapor ediyor. BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA), 2024 yılı için Yemen'de 21,6 milyon kişinin yardıma ihtiyacı olduğunu, ancak mevcut fonların yetersiz kaldığını duyurmuştu.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Yemen Krizinin Etkileri
Yemen'deki çatışma, sadece iç savaş olmaktan çıkarak bölgesel bir güç mücadelesine dönüşmüş durumda. Suudi Arabistan liderliğindeki koalisyon, 2015'ten bu yana uluslararası alanda tanınan Yemen hükümetini desteklerken, İran ise Husilere lojistik ve askeri yardım sağlıyor. BM Güvenlik Konseyi'nin birçok kararına rağmen, Husiler uluslararası toplumun taleplerini reddediyor.
BM personelinin hedef alınması, uluslararası insancıl hukukun ciddi bir ihlali olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, bu tür eylemlerin Yemen'deki ateşkes çabalarını baltalayacağı ve sivil halkın daha fazla acı çekmesine yol açacağı uyarısında bulunuyor. Ayrıca, Husilerin Kızıldeniz'deki ticari gemilere yönelik saldırıları küresel deniz ticaretini tehdit ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Yemen'deki BM personelinin keyfi gözaltıları, Türkiye'nin de yakından takip ettiği bir gelişme. Ankara, Yemen'deki çatışmanın sona ermesi için diplomatik çabalarını sürdürürken, insani yardım kuruluşları aracılığıyla bölgeye destek sağlıyor. Türk yetkililer, uluslararası toplumun Yemen konusundaki tutumunun, Birleşmiş Milletler ve benzeri kuruluşların etkinliğini test eden bir durum olduğunu vurguluyor. Ayrıca, Kızıldeniz'deki güvenlik sorunları Türkiye'nin enerji ve ticaret yollarını doğrudan ilgilendiriyor. İstanbul merkezli insani yardım kuruluşları, Yemen'e yönelik yardımlarının engellendiğini bildiriyor. Bu nedenle Türkiye, hem insani hem de güvenlik boyutlarıyla krizin çözümü için BM ve bölgesel aktörlerle iş birliğine önem veriyor.
