Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, çete şiddetinin büyük bir hızla arttığı Haiti'ye dayanışma amacıyla bir ziyaret gerçekleştirecek. Guterres, 2 Temmuz 2024 Salı günü yapılması planlanan ziyarette, başkent Port-au-Prince ve çevresinde şiddet mağdurlarıyla bir araya gelecek. BM sözcüsü tarafından yapılan açıklamaya göre, Guterres'in amacı, yıllardır siyasi, ekonomik ve güvenlik krizleriyle boğuşan bu Karayip ülkesinde halkın yanında olduğunu göstermek. Ziyaret kapsamında geçici Başbakan Garry Conille ve diğer yetkililerle de görüşmeler yapılması bekleniyor.
Artan çete şiddeti ve insani kriz
Haiti, son yıllarda çete şiddetinde patlama yaşarken, BM verilerine göre sadece geçtiğimiz yıl 5.000'den fazla kişi hayatını kaybetti. Çeteler, başkent Port-au-Prince'in büyük bölümünü kontrol ediyor ve halkı terör içinde yaşamaya zorluyor. Kadınlara yönelik cinsel şiddet, zorla yerinden edilme ve çocuk kaçırma olayları giderek yaygınlaşıyor. Ülkede 600.000'den fazla kişi evlerini terk etmek zorunda kaldı. Gıda güvensizliği kritik seviyelere ulaştı; 4,5 milyondan fazla insan acil gıda yardımına ihtiyaç duyuyor. Sağlık sistemi çökme noktasında, birçok hastane ya kapandı ya da yetersiz hizmet veriyor.
Uluslararası toplumun müdahalesi ve zorluklar
Haiti'deki duruma uluslararası müdahale tartışmaları devam ediyor. Kenya öncülüğünde oluşturulması planlanan çokuluslu güvenlik misyonu, yasal ve lojistik engeller nedeniyle henüz tam olarak konuşlandırılamadı. BM barış gücü misyonu (MINUSTAH) 2017'de sona ermişti, ancak güvenlik durumunun kötüleşmesiyle bazı ülkeler yeni bir müdahale çağrısı yapıyor. ABD, Haiti'ye ek güvenlik yardımı vaat ederken, bölge ülkeleri durumun Karayipler'de istikrarsızlık yaratmasından endişe ediyor. Guterres'in ziyareti, uluslararası toplumun Haiti'ye olan ilgisini yeniden canlandırmayı ve acil insani yardımların önünü açmayı hedefliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'nin Haiti ile doğrudan diplomatik veya ekonomik bağları sınırlı olmakla birlikte, bu gelişme uluslararası insani krizlere müdahale ve çok taraflı işbirliği açısından önem taşıyor. Türkiye, Afrika ve diğer kriz bölgelerinde BM misyonlarına askeri ve insani katkı sağlayan bir ülke olarak, Haiti benzeri durumlarda daha aktif rol oynama potansiyeline sahip. Ayrıca, Türkiye'nin BM Güvenlik Konseyi'ndeki geçici üyeliği ve küresel insani yardım gündemindeki etkisi, bu tür krizlerin çözümünde Ankara'nın sesini duyurması için bir fırsat sunuyor. Haiti'deki istikrarsızlık, Karayipler'de uyuşturucu kaçakçılığı ve düzensiz göç gibi sorunları tetikleyebileceğinden, Türkiye'nin bölgesel güvenlik dinamiklerini yakından takip etmesi bekleniyor.
