ABD'li Demokrat Senatör Richard Blumenthal, Başkan Donald Trump'ın Suriye'nin Hizbullah'la İsrail'den daha etkili mücadele edebileceği yönündeki açıklamasını "kesinlikle saçma" olarak niteledi. CNN'de katıldığı programda konuşan Connecticut Senatörü, Suriye'nin insan hakları sicili ve Rusya'ya vekillik yapmasının bu iddiayı temelsiz kıldığını vurguladı. Trump'ın geçtiğimiz günlerde yaptığı bir konuşmada, İsrail'in Hizbullah'a karşı operasyonları yerine Suriye rejiminin bu örgütle daha etkin mücadele edebileceğini söylemesi Washington'da tartışma yarattı.
Blumenthal'ın tepkisi ve Suriye'nin geçmişi
Blumenthal, Trump'ın ifadelerinin bölge gerçekleriyle örtüşmediğini belirterek, "Suriye rejiminin Hizbullah'la mücadelesi fikri, bizzat bu rejimin Hizbullah'la ilişkilerine ve insan haklarına dair korkunç siciline ters düşüyor. Unutmayın, Suriye on yıllardır Rusya'nın bölgedeki vekili olarak hareket ediyor. Esad yönetimi kimyasal silah kullanımı, işkence ve yerinden etme politikalarıyla tanınıyor. Böyle bir aktörün terörle mücadelede nasıl güvenilir bir ortak olacağını anlamak güç" dedi.
Blumenthal'ın çıkışı, ABD Kongresi'nde Trump'ın bölge politikalarına yönelik eleştirilerin arttığı bir döneme denk geldi. Senatör, İsrail'in Hizbullah'ın sınırda oluşturduğu tehdidi azaltmak için attığı adımları takdirle karşıladığını ifade etti. "İsrail, Hizbullah'ın füze cephaneliğinin büyümesine karşı kendini savunma hakkına sahiptir. Suriye'nin bu konuda İsrail'den daha etkili olabileceği fikri mantıksızdır" diye ekledi.
Bölgesel boyut ve tarafların pozisyonları
Trump'ın sözleri, ABD'nin Suriye'deki askeri varlığının geleceğine dair belirsizliği artırdı. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, Başkan'ın Suriye'den çekilme sinyali vermediği ancak operasyonel kararların Esad rejiminin bölgedeki rolü de düşünülerek alınması gerektiği belirtiliyor. Buna karşılık İsrail, Hizbullah'ın Lübnan ve Suriye'deki mevcudiyetine karşı hava saldırılarına devam ediyor. Bölge uzmanları, Hizbullah'ın Lübnan iç siyasetindeki kilit rolü ve İran'la olan bağları nedeniyle Suriye'nin bu örgütle mücadelesinin samimiyetten uzak olduğunu savunuyor.
Suriye İç Savaşı'nın başlangıcından bu yana Tahran'ın en önemli müttefiki olan Esad yönetimi, İran Devrim Muhafızları ve Hizbullah'ın askeri desteğiyle ayakta kaldı. Pentagon raporlarına göre Hizbullah, Suriye'de binlerce savaşçı konuşlandırmış durumda. Bu bağlamda, Trump'ın Suriye'yi Hizbullah'a karşı potansiyel bir müttefik olarak sunması, bölgesel ittifakların yeniden değerlendirilmesi gerektiğini gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu tartışma, Türkiye'nin Suriye politikası açısından önemli ipuçları taşıyor. Ankara, Esad rejimiyle normalleşme arayışı sürerken, rejimin terörle mücadeledeki samimiyeti konusunda şüpheci. Türkiye'nin PKK/YPG ve DEAŞ'a karşı mücadelesinde Suriye'nin rolü sınırlı kalıyor. Öte yandan Hizbullah, İran destekli yapılar arasında yer alıyor ve Tahran'ın bölgedeki nüfuzunun bir aracı olarak öne çıkıyor. Türkiye, İran'ın Suriye'deki varlığını kendi güvenliğine tehdit olarak görüyor. Blumenthal'ın eleştirileri, ABD'de Suriye'ye yönelik politikanın yeniden şekillenebileceğine işaret ediyor. Bu durum, Türkiye'nin Astana sürecindeki pozisyonunu ve ABD ile işbirliğini doğrudan etkileyebilir. Özellikle kuzey Suriye'deki güvenlik endişeleri düşünüldüğünde, Washington'un Şam'a karşı tutumundaki değişiklikler Ankara tarafından yakından takip ediliyor.
